• یکشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۸ -
  • 18/08/2019

بررسی علل و آسیب های گرایش زیاد اما بی برنامه سرمایه گذاری در ساخت و ساز تجاری شهر کرمان

تجاری سازی در آستانه بحران

مهدی‭ ‬نعمت‭ ‬الهی‭:‬‭ ‬بازار‭ ‬ساخت‭ ‬و‭ ‬ساز‭ ‬مسکونی‭ ‬و‭ ‬انبوه‭ ‬سازی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬رکود‭ ‬رسید،‭ ‬عده‭ ‬ای‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬باور‭ ‬رسیدند‭ ‬که‭ ‬‮«‬‭ ‬نان‭ ‬در‭ ‬ساخت‭ ‬و‭ ‬ساز‭ ‬تجاری‭ ‬است‮»‬‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬یکباره‭ ‬سرمایه‭ ‬هایی‭ ‬از‭ ‬داخل‭ ‬و‭ ‬خارج‭ ‬استان‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬سرازیر‭ ‬شد؛‭ ‬بی‭ ‬آنکه‭ ‬مشاوره‭ ‬درستی‭ ‬از‭ ‬نهادهای‭ ‬متولی‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬یا‭ ‬شرکت‭ ‬های‭ ‬مشاور‭ ‬دریافت

مهدی‭ ‬نعمت‭ ‬الهی‭:‬‭ ‬بازار‭ ‬ساخت‭ ‬و‭ ‬ساز‭ ‬مسکونی‭ ‬و‭ ‬انبوه‭ ‬سازی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬رکود‭ ‬رسید،‭ ‬عده‭ ‬ای‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬باور‭ ‬رسیدند‭ ‬که‭ ‬‮«‬‭ ‬نان‭ ‬در‭ ‬ساخت‭ ‬و‭ ‬ساز‭ ‬تجاری‭ ‬است‮»‬‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬یکباره‭ ‬سرمایه‭ ‬هایی‭ ‬از‭ ‬داخل‭ ‬و‭ ‬خارج‭ ‬استان‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬سرازیر‭ ‬شد؛‭ ‬بی‭ ‬آنکه‭ ‬مشاوره‭ ‬درستی‭ ‬از‭ ‬نهادهای‭ ‬متولی‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬یا‭ ‬شرکت‭ ‬های‭ ‬مشاور‭ ‬دریافت‭ ‬کنند‭. ‬اگر‭ ‬تا‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬پیش‭ ‬تمام‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬هم‭ ‬دوره‭ ‬می‭ ‬کردی‭ ‬کمتر‭ ‬نشانی‭ ‬از‭ ‬مجتمع‭ ‬های‭ ‬تجاری‭ ‬و‭ ‬انبوه‭ ‬سازی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬را‭ ‬مشاهده‭ ‬می‭ ‬کردی‭ ‬اما‭ ‬هم‭ ‬اینک‭ ‬در‭ ‬نقاط‭ ‬مختلف‭ ‬شهر‭ ‬شاهد‭ ‬پروژه‭ ‬های‭ ‬تجاری‭ ‬هستیم‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬درصد‭ ‬پیشرفت‭ ‬متفاوتی‭ ‬در‭ ‬اجرا‭ ‬برخوردارند‭. ‬در‭ ‬مورد‭ ‬آنها‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬سرانجام‭ ‬رسیده‭ ‬اند‭ ‬واحدهای‭ ‬زیادی‭ ‬روی‭ ‬دست‭ ‬سازندگانشان‭ ‬باقی‭ ‬مانده‭ ‬و‭ ‬برخی‭ ‬موارد‭ ‬آنها‭ ‬نیز‭ ‬چندین‭ ‬سال‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬روند‭ ‬پیشرفتشان‭ ‬متوقف‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬توقف‭ ‬اما‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬نشانه‭ ‬ای‭ ‬باشد‭ ‬برای‭ ‬تامل‭ ‬در‭ ‬راهی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬طی‭ ‬شدن‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬است‭ ‬چه‭ ‬اینکه‭ ‬تنها‭ ‬شرایط‭ ‬نامساعد‭ ‬اقتصادی‭ ‬کنونی‭ ‬در‭ ‬به‭ ‬گل‭ ‬نشستن‭ ‬کشتی‭ ‬این‭ ‬پروژه‭ ‬ها‭  ‬دخیل‭ ‬نبوده‭ ‬و‭ ‬بخش‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬چوب‭ ‬محاسبات‭ ‬غیرواقعی‭ ‬و‭ ‬نادرست‭ ‬اولیه‭ ‬خود‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬تجاری‭ ‬سازی‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬می‭ ‬خورند‭. ‬بماند‭ ‬که‭ ‬فرهنگ‭ ‬و‭ ‬روحیات‭ ‬خاص‭ ‬کرمانی‭ ‬ها‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬می‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬غفلت‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬این‭ ‬دغدغه‭ ‬جدی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬باور‭ ‬برخی‭ ‬صاحب‭ ‬نظران‭ ‬در‭ ‬آینده‭ ‬نزدیک‭ ‬به‭ ‬بحرانی‭ ‬برای‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬تبدیل‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬مجتبی‭ ‬صمیمی‭ ‬کارشناس‭ ‬ارشد‭ ‬عمران‭ ‬و‭ ‬معماری‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬فعالان‭ ‬این‭ ‬عرصه‭ ‬در‭ ‬میان‭ ‬گذاشته‭ ‬ایم‭ ‬و‭ ‬نظر‭ ‬و‭ ‬تحلیل‭ ‬وی‭ ‬را‭ ‬جویا‭ ‬شده‭ ‬ایم‭:‬

 

آقای‭ ‬مهندس‭ ‬صمیمی‭ ‬اگر‭ ‬موافقید‭ ‬توضیح‭ ‬اولیه‭ ‬ای‭ ‬در‭ ‬رابطه‭ ‬با‭ ‬وضعیت‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬بفرمایید‭.‬

صنعت‭ ‬ساختمان‭ ‬از‭ ‬دو‭ ‬معضل‭ ‬بزرگ‭ ‬رنج‭ ‬می‌برد؛‭ ‬یکی‭ ‬معضل‭ ‬فنی‭ ‬و‭ ‬ساخت‭ ‬و‭ ‬دیگری‭ ‬معضل‭ ‬مهندسی‭ ‬ارزش‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬است‭.‬

متأسفانه‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬به‌دلیل‭ ‬عدم‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬تکنولوژی‌‭ ‬و‭ ‬دانش‭ ‬روز،‭ ‬سازه‌های‭ ‬بسیار‭ ‬گران‌قیمت،‭ ‬بی‌کیفیت،‭ ‬زمان‌بر‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬تیراژ‭ ‬پایین‭ ‬تولید‭ ‬می‌کنیم‭ ‬که‭ ‬موجب‭ ‬شده‭ ‬بهره‌وری‭ ‬ساختمان‭ ‬پایین‭ ‬بیاید‭.‬

اما‭ ‬به‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬موضوعاتی‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬اشاره‭ ‬کنم،‭ ‬مهندسی‭ ‬ارزش‭ ‬است‭. ‬یکی‭ ‬از‭ ‬معضلاتی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬ساختمان‭ ‬داریم،‭ ‬عدم‭ ‬وجود‭ ‬یک‭ ‬راهکار‭ ‬و‭ ‬ساختاری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بتوانیم‭ ‬پروژه‌ای‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬ارزش‌گذاری‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬کنیم‭ ‬که‭ ‬اصلاً‭ ‬وارد‭ ‬عرصة‭ ‬ساخت‌وساز‭ ‬بشویم‭ ‬یا‭ ‬خیر‭. ‬در‭ ‬دنیا‭ ‬خیلی‭ ‬وقت‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مهم‭ ‬رسیده‭ ‬اند‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬ما‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬هنوز‭ ‬مطرح‭ ‬و‭ ‬مورد‭ ‬توجه‭ ‬نیست‭. ‬

صنعت‭ ‬ساختمان‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬سال‌های‭ ‬گذشته،‭ ‬صنعت‭ ‬پرسودی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬نیازهای‭ ‬اساسی‭ ‬خانواده‌ها‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود،‭ ‬اما‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬دلیل‭ ‬که‭ ‬کارشناسان‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬مهندسی‭ ‬ارزش‭ ‬و‭ ‬فروش‭ ‬ورود‭ ‬نکرده‭ ‬اند،‭ ‬خیلی‭ ‬شتاب‌زده‭ ‬به‭ ‬روبنایی‌ترین‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬دسترس‌ترین‭ ‬قسمت‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬وارد‭ ‬شده‭ ‬اندکه‭ ‬همان‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬اکنون‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان،‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬معضل‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬شهری‭ ‬مثل‭ ‬کرمان‭ ‬که‭ ‬حداکثر‭ ‬یک‌میلیون‌نفر‭ ‬جمعیت‭ ‬دارد،‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬600‭ ‬هزار‭ ‬مترمربع‭ ‬پروژه‭ ‬تجاری‭ ‬بزرگ‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬ساخت‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬نه‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬اقتصادی‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬جمعیت،‭ ‬با‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬هم‌خوانی‭ ‬ندارد‭.‬

 

آنچه‭ ‬که‭ ‬شما‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬معضل‭ ‬بزرگ‭ ‬یاد‭ ‬می‌کنید،‭ ‬چه‭ ‬تبعات‭ ‬و‭ ‬آسیب‭ ‬هایی‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‌همراه‭ ‬داشته‭ ‬باشد؟

در‭ ‬سال‭ ‬2010‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬آمریکا‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬کردند‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬2020‭ ‬به‌دلیل‭ ‬توسعه‭ ‬فضای‭ ‬اینترنتی،‭ ‬یک‌چهارم‭ ‬‮«‬مال‌ها‮»‬‭ ‬بسته‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭. ‬بعد‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬2014‭ ‬متوجه‭ ‬شدند‭ ‬سرعت‭ ‬توسعه‭ ‬فروش‭ ‬مجازی‭ ‬و‭ ‬الکترونیک،‭ ‬خیلی‭ ‬بیشتر‭ ‬است؛‭ ‬بنابراین،‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬کردند‭ ‬50‭ ‬درصد‭ ‬مال‌ها‭ ‬تعطیل‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬کردند‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬2022،‭ ‬یعنی‭ ‬طی‭ ‬چهار‭ ‬سال‭ ‬آینده،‭ ‬75‭ ‬درصد‭ ‬مال‌های‭ ‬آمریکا‭ ‬تعطیل‭ ‬می‌شود‭.‬

متاسفانه‭ ‬ما‭ ‬بدون‭ ‬این‌که‭ ‬به‭ ‬روند‭ ‬تحولات‭ ‬تکنولوژی‭ ‬در‭ ‬دنیا‭ ‬نگاه‭ ‬کنیم،‭ ‬هنوز‭ ‬فرهنگ‭ ‬ساخت‭ ‬مال‭ ‬را‭ ‬دنبال‭ ‬می‌کنیم‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬هیچ‭ ‬نقطه‌ای‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬توجیه‭ ‬ندارد‭.‬

در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬به‌دلیل‭ ‬سرانه‭ ‬جمعیت‭ ‬محدود‭ ‬و‭ ‬به‌دلیل‭ ‬این‌که‭ ‬در‭ ‬زیرساخت‌هایی‭ ‬مثل‭ ‬گردشگری‭ ‬و‭ ‬صنعت،‭ ‬آن‌چنان‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬نکرده‌ایم‭ ‬و‭ ‬نتوانسته‌ایم‭ ‬بازاریابی‭ ‬کنیم،‭ ‬به‌زودی‭ ‬این‭ ‬حجم‭ ‬از‭ ‬پروژه‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬معضل‭ ‬خیلی‭ ‬بزرگ‭ ‬تبدیل‭ ‬خواهد‭ ‬شد؛‭ ‬ضمن‭ ‬این‌که‭ ‬این‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬در‭ ‬مرحله‭ ‬اسکلت‭ ‬هستند،‭ ‬طی‭ ‬سه‌چهارسال‭ ‬آینده‭ ‬به‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬می‌رسند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬آینده‌ای‭ ‬نزدیک،‭ ‬موجب‭ ‬ورشکستگی‭ ‬سرمایه‌گذاران‌شان‭ ‬خواهند‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬اتفاق،‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬کشوری‭ ‬و‭ ‬کلان‭ ‬بدنام‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭.‬

 

نکته‌ای‭ ‬که‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬سرعت‭ ‬تحول‭ ‬در‭ ‬دیجیتال‭ ‬مارکتینگ‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬کرمان‭ ‬خیلی‭ ‬بالا‭ ‬نیست،‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬شما‭ ‬فضاهای‭ ‬تجاری‭ ‬فعلی‭ ‬در‭ ‬چه‭ ‬بازه‭ ‬زمانی‭ ‬به‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬خواهند‭ ‬رسید‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬بازه‭ ‬زمانی‭ ‬طول‭ ‬خواهد‭ ‬کشید‭ ‬تا‭ ‬تجاری‭ ‬سازی‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬از‭ ‬تحولات‭ ‬دیجیتالی‭ ‬تاثیر‭ ‬بپذیرد‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬مشکل‭ ‬مواجه‭ ‬شود؟

اعتقاد‭ ‬دارم‭ ‬سرعت‭ ‬ضریب‭ ‬نفوذ‭ ‬تکنولوژی‭ ‬اینترنتی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬به‌ویژه‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬کرمانی‌ها،‭ ‬بسیار‭ ‬بالاست‭ ‬و‭ ‬گوشی‌های‭ ‬هوشمندی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬استفاده‭ ‬است،‭ ‬نشان‌دهنده‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬است‭. ‬اکنون،‭ ‬مجموعه‌هایی‭ ‬مثل‭ ‬دی‌جی‌کالا‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬مردم‭ ‬به‌صورت‭ ‬وسیع‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬خرید‭ ‬می‌کنند،‭ ‬کالاها‭ ‬به‌صورت‭ ‬مستقیم‭ ‬با‭ ‬گارانتی‭ ‬بالا،‭ ‬کمترین‭ ‬هزینه‭ ‬و‭ ‬سریع‌ترین‭ ‬زمان‭ ‬ممکن‭ ‬به‌دست‭ ‬مردم‭ ‬می‌رسد‭ ‬و‭ ‬خیلی‌وقت‌ها‭ ‬کسبه‭ ‬کرمانی‭ ‬تحت‭ ‬تأثیر‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرند؛‭ ‬ضمن‭ ‬این‌که‭ ‬سیستم‌های‭ ‬حمل‌ونقل‭ ‬دیجیتالی‭ ‬مثل‭ ‬اسنپ‭ ‬و‭ ‬تب‌سی‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬نفوذ‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬افراد‭ ‬بسیاری‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬سیستم‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کنند‭ ‬که‭ ‬موجب‭ ‬می‌شود‭ ‬این‭ ‬فرهنگ‭ ‬به‌سرعت‭ ‬جا‭ ‬بیفتد؛‭ ‬چراکه‭ ‬خدمات‭ ‬سریع‭ ‬و‭ ‬ارزان‭ ‬ارایه‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬من‭ ‬هر‭ ‬بیزینسی‭ ‬که‭ ‬بتواند‭ ‬این‭ ‬خدمات‭ ‬را‭ ‬ارایه‭ ‬کند،‭ ‬موفق‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭.‬

در‭ ‬حال‭ ‬حاضر،‭ ‬بزرگ‌ترین‭ ‬معضلی‭ ‬که‭ ‬داریم،‭ ‬رقابت‭ ‬کردن‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬دستاوردهای‭ ‬تکنولوژیک‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬فکر‭ ‬می‌کنم‭ ‬داریم‭ ‬راه‭ ‬را‭ ‬اشتباه‭ ‬می‌رویم؛‭ ‬چراکه‭ ‬سرانه‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬تجاری‌سازی‭ -‬چه‭ ‬در‭ ‬کلان‌شهرها‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬در‭ ‬شهرهای‭ ‬کوچک‭- ‬اشباع‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬مجبوریم‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬تکنولوژی‭ ‬برویم‭ ‬و‭ ‬به‌زودی‭ ‬این‭ ‬تکنولوژی،‭ ‬بر‭ ‬سیستم‭ ‬سنتیِ‭ ‬فروش‭ ‬ما‭ ‬غالب‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬موجب‭ ‬می‌شود‭ ‬صنعت‭ ‬ساختمان‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬تجاری‌سازی،‭ ‬با‭ ‬شکست‭ ‬خیلی‭ ‬بزرگ‭ ‬روبرو‭ ‬شود‭.‬

 

خود‭ ‬شما‭ ‬چقدر‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬شکست‭ ‬باور‭ ‬دارید‭ ‬و‭ ‬عوامل‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬چه‭ ‬چیزهایی‭ ‬می‭ ‬دانید؟

بدون‭ ‬تردید‭ ‬برای‭ ‬مجموعه‌های‭ ‬بزرگ‭ ‬این‌گونه‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭.‬

از‭ ‬طرفی‭ ‬مردم‭ ‬کرمان‭ ‬به‌دلیل‭ ‬کویری‭ ‬بودن‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬روحیات‭ ‬خاص،‭ ‬اصولاً‭ ‬مردم‭ ‬پاساژرویی‭ ‬نیستند؛‭ ‬بنابراین،‭ ‬مجتمع‌های‭ ‬تجاری‭ ‬بزرگ‭ ‬برای‭ ‬جذب‭ ‬جمعیت،‭ ‬باید‭ ‬تمهیدات‭ ‬خاصی‭ ‬بیندیشند‭ ‬و‭ ‬مکان‌های‭ ‬تفریحی،‭ ‬اقامتی‭ ‬و‭ ‬فرهنگی‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬بگیرند‭ ‬که‭ ‬متأسفانه‭ ‬تا‭ ‬جایی‭ ‬که‭ ‬اطلاع‭ ‬دارم،‭ ‬این‭ ‬موارد‭ ‬در‭ ‬هیچ‌کدام‭ ‬از‭ ‬مراکز‭ ‬تجاری‭ ‬کرمان‭ ‬دیده‭ ‬نشده‭ ‬و‭ ‬صرفاً‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬ساخت‭ ‬یک‌سری‭ ‬فضاهای‭ ‬تجاری‭ ‬مفید‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬قصد‭ ‬دارند‭ ‬این‭ ‬فضاها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬کرمانی‌ها‭ ‬بفروشند‭ ‬و‭ ‬متأسفانه‭ ‬حجم‭ ‬این‭ ‬مجتمع‌های‭ ‬تجاری،‭ ‬فراتر‭ ‬از‭ ‬نیاز‭ ‬کرمان‭ ‬است‭ ‬ضمن‭ ‬این‌که‭ ‬در‭ ‬سازنده‌های‭ ‬این‭ ‬مجتمع‌ها،‭ ‬چیزی‭ ‬مرتبط‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬آنها‭ ‬به‭ ‬مهندسی‭ ‬فروش‭ ‬مشاهده‭ ‬نمی‭ ‬شود‭.‬

 

نمونه‭ ‬هایی‭ ‬مثل‭ ‬مجموعه‭ ‬پردیس‭ ‬در‭ ‬ابتدای‭ ‬هفت‌باغ،‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬موید‭ ‬صحبت‭ ‬شما‭ ‬باشدهر‭ ‬چند‭ ‬سازندگان‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬تلاش‭ ‬کرده‭ ‬بودند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬انتظارات‭ ‬و‭ ‬روحیات‭ ‬کرمانی‭ ‬ها‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬فضاهای‭ ‬تجاری‭ ‬آشنایی‭ ‬پیدا‭ ‬کنند‭. ‬اما‭ ‬سرنوشت‭ ‬این‭ ‬پروژه‭ ‬توقف‭ ‬چند‭ ‬ساله‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬مورد‭ ‬برخی‭ ‬نمونه‭ ‬های‭ ‬دیگر‭ ‬هم‭ ‬شاهد‭ ‬عدم‭ ‬استقبال‭ ‬از‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬پیش‭ ‬فروش‭ ‬واحدهای‭ ‬ساخته‭ ‬شده‭ ‬هستیم‭. ‬به‌نظر‭ ‬می‌آید‭ ‬اساساً‭ ‬استقبال‭ ‬مردم‭ ‬کرمان‭ ‬از‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬الزامات‭ ‬یا‭ ‬شرایط‭ ‬خاصی‭ ‬دارد،‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬شما‭ ‬چه‭ ‬مدلی‭ ‬از‭ ‬ساخت‌وساز‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬مورد‭ ‬استقبال‭ ‬مردم‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد؟‭ ‬

در‭ ‬مجموع‭ ‬مردم‭ ‬کرمان،‭ ‬مردم‭ ‬خوب‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نسبت‭ ‬توانمند‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬مالی‭ ‬هستند،‭ ‬اما‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬ظرفیت‭ ‬تجاری‭ ‬سازی‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬ظرفیت‭ ‬و‭ ‬جمعیت‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬محدود‭ ‬است؛‭ ‬بنابراین،‭ ‬برای‭ ‬توسعه‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان،‭ ‬باید‭ ‬طرح‌هایی‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭ ‬که‭ ‬یا‭ ‬گردشگر‭ ‬به‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬رجوع‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬بتوانیم‭ ‬این‭ ‬فضاها‭ ‬را‭ ‬زنده‭ ‬نگه‭ ‬داریم‭ ‬و‭ ‬پویا‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬این‌که‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬مهاجرپذیری‭ ‬برود‭ ‬و‭ ‬جمعیت‭ ‬شهر‭ ‬افزایش‭ ‬یابد‭ ‬تا‭ ‬افرادی‭ ‬باشند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مکان‌ها‭ ‬رجوع‭ ‬کنند؛‭ ‬هرچند‭ ‬تکنولوژی‭ ‬دیجیتال‌مارکتینگ‭ ‬دارد‭ ‬به‌سرعتی‭ ‬جلو‭ ‬می‌رود‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬میزان‭ ‬هم‭ ‬جمعیت‭ ‬افزایش‭ ‬یابد،‭ ‬به‌دلیل‭ ‬خدمات‭ ‬راحت،‭ ‬ارزان‭ ‬و‭ ‬سریع‭ ‬دیجیتال‌مارکتینگ‌‌ها،‭ ‬کمتر‭ ‬پیش‭ ‬می‌آید‭ ‬مجتمع‌های‭ ‬تجاری‭ ‬موفق‭ ‬باشند‭.‬

 

با‭ ‬این‭ ‬شرایط‭ ‬به‌نظر‭ ‬شما‭ ‬چه‭ ‬دلیلی‭ ‬باعث‭ ‬شدکه‭ ‬‌یکباره‭ ‬شمار‭ ‬قابل‭ ‬توجهی‭ ‬سرمایه‌گذار‭ ‬کرمانی‭ ‬و‭ ‬غیر‭ ‬کرمانی‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬بیایند،‭ ‬درحالی‌که‭ ‬می‌توانستند‭ ‬در‭ ‬حوزه‌های‭ ‬دیگر‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬کنند؟

به‌دلیل‭ ‬نبود‭ ‬مهندسی‭ ‬ارزش‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬‌دلیل‭ ‬که‭ ‬تیمی‭ ‬نداشتیم‭ ‬تا‭ ‬ابتدا‭ ‬ارزیابی‭ ‬های‭ ‬لازم‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬دهد‭. ‬متاسفانه‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬بدون‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفتن‭ ‬همه‭ ‬جوانب‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬گسترش‭ ‬پیدا‭ ‬کرده‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬مثال‭ ‬عادت‭ ‬داریم‭ ‬برای‭ ‬دوخت‭ ‬یک‭ ‬کت‌وشلوار،‭ ‬ابتدا‭ ‬پارچه‭ ‬را‭ ‬می‌بُریم،‭ ‬می‌دوزیم‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬می‌خواهیم‭ ‬به‭ ‬زور‭ ‬به‭ ‬تن‭ ‬مردم‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬می‌گوییم‭ ‬مردم‭ ‬ما‭ ‬کت‌وشلوار‭ ‬نمی‌پوشند؛‭ ‬درحالی‌که‭ ‬مردم‭ ‬ما‭ ‬شایسته‭ ‬یک‭ ‬لباس‭ ‬برازنده‌اند‭ ‬اگر‭ ‬برای‭ ‬آن‌ها‭ ‬دوخته‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬شأن‭ ‬آن‌ها‭ ‬باشد‭. ‬

متأسفانه‭ ‬تجاری‌سازی،‭ ‬روبنایی‌ترین‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬دهه‭ ‬80،‭ ‬سریع‌ترین‭ ‬وصول‭ ‬سرمایه‭ ‬با‭ ‬ارزش‭ ‬افزوده‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬دهه‭ ‬80،‭ ‬هیچ‌کس‭ ‬توجه‭ ‬نکرد‭ ‬که‭ ‬جمعیت‭ ‬کرمان‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬کاهش‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬خانواده‌های‭ ‬چندفرزندی‭ ‬به‭ ‬خانواده‌های‭ ‬تک‌فرزندی‭ ‬تبدیل‭ ‬شده‌اند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬کمبود‭ ‬جمعیت‭ ‬به‌زودی‭ ‬‌دچار‭ ‬مشکل‭ ‬می‭ ‬شویم‭.‬

گروه‌های‭ ‬مختلفی‭ ‬برای‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬ورود‭ ‬کردند‭ ‬و‭ ‬خوشبختانه‭ ‬توسط‭ ‬مسئولان‭ ‬شهری‭ ‬آن‭ ‬دوره‭ ‬دعوت‭ ‬شدند،‭ ‬اما‭ ‬برنامه‭ ‬خوبی‭ ‬به‭ ‬آن‌ها‭ ‬داده‭ ‬نشده‭ ‬و‭ ‬صرفاً‭ ‬زمین‌های‭ ‬خالی‭ ‬شهر‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬افراد‭ ‬دادند‭ ‬و‭ ‬اولین‭ ‬گزینه‌ای‭ ‬هم‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬ذهن‭ ‬آنها‭ ‬رسید،‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬بود،‭ ‬بدون‭ ‬این‌که‭ ‬توجه‭ ‬کنند‭ ‬سایت‭ ‬دیگری‭ ‬با‭ ‬همان‭ ‬حجم‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬بزرگ‌تر‭ ‬در‭ ‬جای‭ ‬دیگری‭ ‬از‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬شروع‭ ‬به‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬کرده‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬حرکت‌های‭ ‬موازی،‭ ‬بدون‭ ‬برنامه‭ ‬و‭ ‬مدیریت‭ ‬نشده،‭ ‬موجب‭ ‬بروز‭ ‬معضلی‭ ‬بزرگ‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬

 

بنابراین‭ ‬معتقدید‭ ‬که‭ ‬‌سرمایه‌گذاران‭ ‬به‭ ‬درستی‭ ‬جهت‌دهی‭ ‬نشده‌اند‭.‬

بله،‭ ‬دقیقاً‭. ‬مدیریت‭ ‬شهری‭ ‬به‌ویژه‭ ‬شهرداری‭ ‬و‭ ‬راه‭ ‬و‭ ‬شهرسازی،‭ ‬می‭ ‬توانستند‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬بسیار‭ ‬بهتر‭ ‬عمل‭ ‬کنند‭.‬

 

پیشنهاد‭ ‬چیست‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬باید‭ ‬کرد؟

به‭ ‬سوال‭ ‬خوبی‭ ‬اشاره‭ ‬کردید؛‭ ‬چه‭ ‬باید‭ ‬کرد؟‭ ‬خیلی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬مرحله‭ ‬اسکلت‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬حتی‭ ‬وارد‭ ‬مرحله‭ ‬نازک‌کاری‭ ‬شده‌اند؛‭ ‬بنابراین،‭ ‬چه‭ ‬باید‭ ‬انجام‭ ‬بدهیم‭. ‬

به‭ ‬نظر‭ ‬من‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬مقطع‭ ‬زمانی،‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬حضور‭ ‬افراد‭ ‬کارشناس،‭ ‬یک‭ ‬کمیته‭ ‬تشکیل‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬کمیته،‭ ‬مجددا‭ ‬مجموعه‭ ‬این‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬یک‭ ‬بسته‭ ‬مطالعه‭ ‬کند‭. ‬ما‭ ‬فرصت‌های‭ ‬خیلی‌خوبی‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬به‭ ‬آن‌ها‭ ‬توجه‭ ‬شود؛‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬منطقه‭ ‬جنوب‌شرق‭ ‬کشور،‭ ‬یک‭ ‬منطقه‭ ‬استراتژیک‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ما‭ ‬می‌توانیم‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬ببینیم،‭ ‬نه‭ ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬شهرِ‭ ‬یک‌میلیون‌نفریِ‭ ‬کرمان‭. ‬می‌توانیم‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬تکنیک‌های‭ ‬فروش‭ ‬و‭ ‬مهندسی‭ ‬فروش،‭ ‬از‭ ‬استان‌های‭ ‬همجوار‭ ‬مثل‭ ‬سیستان‌وبلوچستان،‭ ‬فارس،‭ ‬یزد،‭ ‬خراسان‭ ‬جنوبی‭ ‬و‭ ‬هرمزگان،‭ ‬سرمایه‌گذار‭ ‬جذب‭ ‬کنیم‭ ‬تا‭ ‬ابتدا‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬را‭ ‬پُر‭ ‬کنند‭ ‬و‭ ‬دکور‭ ‬بزنند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬شهرهای‭ ‬خودشان‭ ‬نیز‭ ‬تبلیغ‭ ‬کنند‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬به‌عنوان‭ ‬سیتی‌سنترهای‭ ‬منطقه‌ای‭ ‬دیده‭ ‬شوند‭ ‬وگرنه‭ ‬اگر‭ ‬بخواهیم‭ ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬استانی‭ ‬نگاه‭ ‬کنیم،‭ ‬این‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬به‭ ‬شکست‭ ‬ختم‭ ‬خواهند‭ ‬شد؛‭ ‬بنابراین،‭ ‬تیم‭ ‬کارشناسی‭ ‬باید‭ ‬پروژه‌ها‭ ‬را‭ ‬بررسی‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬شاید‭ ‬حتی‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬تغییر‭ ‬کاربری‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬نیاز‭ ‬باشد‭ ‬یک‌سری‭ ‬ملحقاتی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مجموعه‌ها‭ ‬اضافه‭ ‬شود‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬فضاها‭ ‬جذاب‌تر‭ ‬شوند‭ ‬تا‭ ‬مردم‭ ‬برای‭ ‬گذران‭ ‬وقت‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬آن‌جا‭ ‬بیایند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬کنار‭ ‬آن،‭ ‬خرید‭ ‬هم‭ ‬انجام‭ ‬دهند‭ ‬تا‭ ‬فضاهای‭ ‬تجاری‭ ‬کرمان‭ ‬پویا‭ ‬شوند‭.‬

 

روی‭ ‬دیگر‭ ‬همین‭ ‬سکه،‭ ‬محور‭ ‬قرار‭ ‬گرفتن‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬پزشکی‭ ‬استان‭ ‬و‭ ‬منطقه‭ ‬جنوب‭ ‬شرق‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ساخت‌وسازهایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬می‭ ‬باشد‭. ‬آیا‭ ‬ساخت‌و‌سازهای‭ ‬این‭ ‬حوزه،‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬وضعیت‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬هم‭ ‬همان‭ ‬سرنوشت‭ ‬را‭ ‬دارد؟

اگر‭ ‬با‭ ‬برنامه‭ ‬جلو‭ ‬برویم،‭ ‬این‭ ‬دو‭ ‬می‌تواند‭ ‬خیلی‭ ‬به‭ ‬هم‭ ‬مربوط‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬هم‭ ‬کمک‭ ‬کند‭. ‬اگر‭ ‬بتوانیم‭ ‬گردشگر‭ ‬سلامت‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬بیاوریم،‭ ‬اتفاق‭ ‬خوبی‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬باید‭ ‬زیرساخت‌های‭ ‬آن‭ ‬فراهم‭ ‬شود؛‭ ‬به‌طور‭ ‬مثال‭ ‬فرودگاه‭ ‬کرمان،‭ ‬پذیرای‭ ‬پروازهای‭ ‬بین‌المللی‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬بتوانیم‭ ‬افراد‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬کشورهای‭ ‬مختلف‭ ‬به‭ ‬کرمان‭ ‬بیاوریم؛‭ ‬همان‌طور‭ ‬که‭ ‬شیراز،‭ ‬چند‭ ‬پرواز‭ ‬از‭ ‬عمان‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬تمام‭ ‬بیماران‭ ‬این‭ ‬کشور‭ ‬به‌عنوان‭ ‬گردشگر‭ ‬سلامت،‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬شهر‭ ‬حضور‭ ‬پیدا‭ ‬می‌کنند‭. ‬بنابراین،‭ ‬با‭ ‬تغییر‭ ‬کاربریِ‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬پروژه‌ها،‭ ‬می‌توانیم‭ ‬آن‭ ‬ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬مکان‌های‭ ‬اقامتی‭ ‬و‭ ‬تفریحی‭ ‬تبدیل‭ ‬کنیم‭ ‬تا‭ ‬افرادی‭ ‬که‭ ‬به‌عنوان‭ ‬گردشگر‭ ‬سلامت‭ ‬به‭ ‬کرمان‭ ‬می‌آیند،‭ ‬از‭ ‬فضاهای‭ ‬تفریحی‭ ‬و‭ ‬اقامتی‭ ‬هم‭ ‬استفاده‭ ‬کنند‭.‬

در‭ ‬واقع،‭ ‬مقیاس‭ ‬فروش‭ ‬این‭ ‬پروژه‌ها،‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬مقیاس‭ ‬منطقه،‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬بین‌المللی‭ ‬دیده‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬باید‭ ‬برندهای‭ ‬بزرگ‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬را‭ ‬بیاوریم‭ ‬تا‭ ‬هم‭ ‬برای‭ ‬مردم‭ ‬کرمان‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬مردم‭ ‬آن‭ ‬کشورها،‭ ‬رغبت‭ ‬ایجاد‭ ‬کنیم‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬کارها‭ ‬شدنی‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬مدیران‭ ‬شهری،‭ ‬این‭ ‬نگاه‭ ‬وجود‭ ‬نداشته‭ ‬است‭.‬

صنعت‭ ‬ساختمان‭ ‬امروزه‭ ‬با‭ ‬یک‭ ‬بیماری‭ ‬مهلک‭ ‬مواجه‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬بیماری‭ ‬چهارپنج‌سال‭ ‬دیگر‭ ‬نمود‭ ‬بیشتری‭ ‬پیدا‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬از‭ ‬اکنون‭ ‬این‭ ‬بیماری‭ ‬را‭ ‬نبینیم‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬درمان‭ ‬آن‭ ‬اقدام‭ ‬نکنیم،‭ ‬بعدها‭ ‬دیگر‭ ‬کاری‭ ‬نمی‌توانیم‭ ‬انجام‭ ‬دهیم‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬الان‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬درمان‭ ‬این‭ ‬بیماری‭ ‬برویم،‭ ‬شاید‭ ‬این‭ ‬تهدید‭ ‬برای‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬استان‭ ‬ما،‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬فرصت‭ ‬تبدیل‭ ‬شود؛‭ ‬در‭ ‬صورتی‭ ‬که‭ ‬هم‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬این‭ ‬مجتمع‌ها‭ ‬که‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬و‭ ‬نیمه‌خصوصی‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬هم‭ ‬مدیران‭ ‬ارشد‭ ‬استانی‭ ‬و‭ ‬شهری‭ ‬در‭ ‬شهرسازی‭ ‬و‭ ‬شهرداری،‭ ‬به‭ ‬فکر‭ ‬بیفتند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬همین‭ ‬الان،‭ ‬چاره‌ای‭ ‬اساسی‭ ‬بیندیشند‭.‬

 

شما‭ ‬اشاره‭ ‬کردید‭ ‬که‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬شرایط‭ ‬فعلی‭ ‬محصول‭ ‬بی‭ ‬برنامه‭ ‬گی‭ ‬مدیریت‭ ‬شهری‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬های‭ ‬مختلف‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬سوال‭ ‬اینجاست‭ ‬که‭ ‬چرا‭ ‬سرمایه‭ ‬گذاران‭ ‬بررسی‭ ‬های‭ ‬لازم‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بدو‭ ‬ورود‭ ‬به‭ ‬حوزه‭ ‬تجاری‭ ‬سازی‭ ‬انجام‭ ‬نداده‭ ‬اند‭ ‬و‭ ‬برآورد‭ ‬دقیقی‭ ‬از‭ ‬نیاز‭ ‬کرمان‭ ‬نداشته‭ ‬اند؟‭. ‬آیا‭ ‬وسوسه‭ ‬سود‭ ‬بیشتر‭ ‬موجب‭ ‬شده‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬به‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬فراتر‭ ‬از‭ ‬ظرفیت‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬روی‭ ‬بیاورند؟

کرمان‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬سرمایه‌گذاران،‭ ‬استانی‭ ‬کمترتوسعه‌یافته‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬غالب‭ ‬سرمایه‌گذارانی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬کار‭ ‬می‌کنند،‭ ‬غیرکرمانی‭ ‬هستند،‭ ‬از‭ ‬استان‭ ‬و‭ ‬فرهنگ‭ ‬بومی‭ ‬کرمان،‭ ‬شناخت‭ ‬کافی‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نیت‭ ‬کمک‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬بهره‌وری‭ ‬آمده‌اند،‭ ‬اما‭ ‬راه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خطا‭ ‬رفته‌اند؛‭ ‬چراکه‭ ‬تیم‌های‭ ‬مشاوره‭ ‬قوی‭ ‬خصوصی‭ ‬در‭ ‬درون‭ ‬شهر‭ ‬نداریم‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬اگر‭ ‬هم‭ ‬وجود‭ ‬دارد،‭ ‬توسط‭ ‬مدیران‭ ‬تصمیم‌گیر‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬افراد‭ ‬استفاده‭ ‬نشده‭ ‬است‭. ‬

سرمایه‌گذاران‭ ‬ورود‭ ‬کرده‌اند‭ ‬تا‭ ‬از‭ ‬فضای‭ ‬شهر‭ ‬ثروتمندی‭ ‬مثل‭ ‬کرمان،‭ ‬برای‭ ‬خودشان‭ ‬بهره‌وری‭ ‬ایجاد‭ ‬کنند،‭ ‬اما‭ ‬اگر‭ ‬چاره‌اندیشی‭ ‬نشود،‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬باتلاق‭ ‬گرفتار‭ ‬خواهند‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬هر‭ ‬روز‭ ‬بیشتر‭ ‬فرو‭ ‬خواهند‭ ‬رفت‭ ‬و‭ ‬ضرر‭ ‬زیادی‭ ‬خواهند‭ ‬دید‭. ‬بزرگ‌ترین‭ ‬نگرانی‭ ‬من‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬اعتبار‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬ضربه‭ ‬وارد‭ ‬شود‭ ‬چراکه‭ ‬این‌گونه‭ ‬تعبیر‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬ظرفیت‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬ندارد؛‭ ‬درحالی‌که‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬موجود‭ ‬به‌دلیل‭ ‬عدم‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬مهندسی‭ ‬ارزش،‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬نامطلوبی‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬شرایط‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬نگرفته‌اند‭. ‬به‭ ‬هر‭ ‬حال‭ ‬خیلی‭ ‬از‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬بزرگ‭ ‬ملی،‭ ‬شاید‭ ‬منتظر‭ ‬هستند‭ ‬ببینند‭ ‬آنچه‭ ‬اکنون‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬شکل‌گیری‭ ‬است،‭ ‬به‭ ‬کجا‭ ‬خواهد‭ ‬رسید‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬کنند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬شکست‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬فعلی،‭ ‬آنها‭ ‬دیگر‭ ‬به‭ ‬کرمان‭ ‬ورود‭ ‬نخواهند‭ ‬کرد‭.‬

این‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬یک‭ ‬هشدار‭ ‬اعلام‭ ‬می‌کنم‭ ‬که‭ ‬باید‭ ‬هرچه‭ ‬سریع‌تر‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬مساله‭ ‬چاره‌اندیشی‭ ‬کنیم‭ ‬وگرنه‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬عرصه‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬کشوری‭ ‬و‭ ‬بین‌المللی،‭ ‬وجهه‭ ‬ای‭ ‬نامناسب‭ ‬پیدا‭ ‬خواهد‭ ‬کرد‭.‬‌

 

واقعا‭ ‬برای‭ ‬مدیران‭ ‬شهری‭ ‬هیچ‭ ‬اهمیتی‭ ‬نداشته‭ ‬که‭ ‬سرمایه‌گذار‭ ‬به‭ ‬کدام‭ ‬سمت،‭ ‬سوق‭ ‬پیدا‭ ‬می‌کند‭ ‬و‭ ‬فکر‭ ‬می‌کنید‭ ‬این‭ ‬بی‌توجهی،‭ ‬دلیل‭ ‬خاصی‭ ‬داشته‭ ‬است؟

بزرگ‌ترین‭ ‬عاملی‭ ‬که‭ ‬موجب‭ ‬شده‭ ‬مدیران‭ ‬شهری‭ ‬از‭ ‬ابتدا‭ ‬جلوی‭ ‬این‭ ‬اتفاق‭ ‬را‭ ‬نگیرند،‭ ‬بی‌تجربگی‭ ‬بوده‭ ‬است‭. ‬متأسفانه‭ ‬تاکنون،‭ ‬خیلی‭ ‬تجربه‌ای‭ ‬نداشته‌ایم‭ ‬که‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬از‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬و‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬استان،‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬و‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬کنند‭. ‬

استان‌های‭ ‬توسعه‌یافته‭ ‬تری‭ ‬مثل‭ ‬اصفهان‭ ‬و‭ ‬خراسان‭ ‬رضوی،‭ ‬سال‌ها‭ ‬پیش‭ ‬این‭ ‬راه‭ ‬را‭ ‬رفته‌اند‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬اینکه‭ ‬متوجه‭ ‬شدند‭ ‬ظرفیت‭ ‬تکمیل‭ ‬شده،‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬را‭ ‬تشویق‭ ‬کردند‭ ‬تا‭ ‬سرمایه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬جاهای‭ ‬دیگر‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬کنند‭. ‬بنابراین،‭ ‬یک‭ ‬بخش،‭ ‬بی‌تجربگی‭ ‬مدیران‭ ‬شهری‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬دومین‭ ‬دلیل‭ ‬نیز،‭ ‬عدم‭ ‬ثبات‭ ‬مدیران‭ ‬شهری‭ ‬است؛‭ ‬از‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬ورود‭ ‬کرده‌اند،‭ ‬حداقل‭ ‬دو‭ ‬سه‭ ‬شهردار،‭ ‬دو‭ ‬سه‭ ‬استاندار‭ ‬و‭ ‬چند‭ ‬معاون‭ ‬استاندار‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬عوض‭ ‬شده‌اند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬بی‭ ‬ثباتی‭ ‬مدیریتی‭ ‬نقش‭ ‬موثری‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬آمده،‭ ‬داشته‭ ‬است‭.‬

مسأله‭ ‬دیگر‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬‌که‭ ‬دغدغه‌های‭ ‬دمِ‌‭ ‬دستی،‭ ‬مشغله‌های‭ ‬زیادی‭ ‬برای‭ ‬مسئولان‭ ‬شهری‭ ‬ما‭ ‬ایجاد‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬موجب‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬عمق‭ ‬مسایل‭ ‬توجه‭ ‬نکنند؛‭ ‬ضمن‭ ‬این‌که‭ ‬به‌دلیل‭ ‬کم‌تجربگی،‭ ‬از‭ ‬تیم‌های‭ ‬تخصصی‭ ‬مهندسی‭ ‬ارزش‭ ‬و‭ ‬مهندسی‭ ‬فروش‭ ‬برای‭ ‬بررسی‭ ‬قابلیت‌های‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬در‭ ‬کرمان،‭ ‬مشاوره‭ ‬نگرفته‌اند‭ ‬تا‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬به‭ ‬کرمان‭ ‬آمد،‭ ‬پیشنهادهای‭ ‬خوبی‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬او‭ ‬قرار‭ ‬دهند؛‭ ‬بنابراین،‭ ‬هر‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬که‭ ‬ورود‭ ‬کرده،‭ ‬زمین‭ ‬خالی‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬او‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬اند‭ ‬تا‭ ‬اولین‭ ‬و‭ ‬دمِ‭ ‬دست‌ترین‭ ‬مسیر‭ ‬را‭ ‬دنبال‭ ‬کند‭.‬

 

برای‭ ‬سرمایه‌گذارانی‭ ‬که‭ ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬در‭ ‬آینده‭ ‬به‭ ‬کرمان‭ ‬وارد‭ ‬شوند‭ ‬چه‭ ‬پیشنهادهای‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬منطقی‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬پیشنهاد‭ ‬جایگزین‭ ‬برای‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬چیست؟

به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬کارشناس‭ ‬صنعت‭ ‬ساختمان،‭ ‬ظرفیت‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬محدود‭ ‬می‌بینم‭ ‬و‭ ‬توصیه‭ ‬نمی‌کنم‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬فعلی‭ ‬کسی‭ ‬به‭ ‬تجاری‌سازی‭ ‬ورود‭ ‬کند‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬مکان‌های‭ ‬فرهنگی‭ ‬و‭ ‬تفریحی‭ ‬همچنان‭ ‬ضعف‭ ‬داریم‭ ‬و‭ ‬می‌توانیم‭ ‬از‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬دعوت‭ ‬کنیم‭ ‬تا‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬فعالیت‭ ‬و‭ ‬سرمایه‭ ‬گذاری‭ ‬کنند‭.‬

پیشنهاد‭ ‬دیگر‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬صنایع‭ ‬جدید‭ ‬و‭ ‬ایجاد‭ ‬نیروگاه‌های‭ ‬انرژی‭ ‬پاک‭ ‬برویم؛‭ ‬هم‌چنین‭ ‬تمرکززدایی‭ ‬صنعت‭ ‬در‭ ‬شهرستان‌های‭ ‬مختلف‭ ‬کرمان‭ ‬به‌ویژه‭ ‬شهرستان‌های‭ ‬محروم‭ ‬را‭ ‬توصیه‭ ‬می‌کنم‭.‬

 

پس‭ ‬توصیه‭ ‬شما‭ ‬به‭ ‬تغییر‭ ‬جهت‭ ‬سرمایه‭ ‬گذاری‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬بخش‭ ‬هایی‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬ساخت‭ ‬و‭ ‬ساز‭ ‬مراکز‭ ‬تجاری‭ ‬است؟

در‭ ‬حال‭ ‬حاضر،‭ ‬اگر‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬بخواهند‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬کلان‭ ‬و‭ ‬انبوه‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬صنعت‭ ‬ساختمان‭ ‬ورود‭ ‬کنند،‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬شکست‭ ‬خواهد‭ ‬شد،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬محدود‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بافت‭ ‬فرسوده‭ ‬شهر‭ ‬کرمان،‭ ‬ظرفیت‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬فکر‭ ‬می‌کنم‭ ‬به‭ ‬اندازه‭ ‬کافی‭ ‬سازنده‭ ‬بومی‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬شهر‭ ‬کرمان‭ ‬داریم‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬ازسوی‭ ‬مراجع‭ ‬مربوط‭ ‬حمایت‭ ‬شوند،‭ ‬می‌توانند‭ ‬این‭ ‬بار‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دوش‭ ‬بکشند‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬نیازی‭ ‬به‭ ‬جلب‭ ‬اعتماد‭ ‬و‭ ‬دعوت‭ ‬از‭ ‬سایر‭ ‬سرمایه‌گذاران‭ ‬نیست‭.‬

اخبار مرتبط
نظرات شما