• شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۸ -
  • 07/12/2019

پرونده‌ای برای تولید شمش فولاد در میدکو/3

پیام روشن به سرمایه گذاران داخلی و خارجی

تحلیلی بر رویداد تولید شمش فولادی میدکو در استان کرمان


نویسنده : محمدرضا دهقان پور
زنجیره‭ ‬فولاد‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬4‭ ‬دهه‭ ( ‬از‭ ‬ابتدای‭ ‬انقلاب‭) ‬در‭ ‬استان‭ ‬ثروتمند‭ ‬اما‭ ‬فقیر‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬تکمیل‭ ‬شد‭! ‬در‭ ‬اواخر‭ ‬مهر‭ ‬ماه‭ ‬سال‭ ‬جاری‭ ‬شرکت‭ ‬توسعه‭ ‬معادن‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬معدنی‭ ‬خاورمیانه‭ (‬میدکو‭) ‬با‭ ‬راه‭ ‬اندازی‭ ‬کارخانه‭ ‬تولید‭ ‬شمش‭ ‬فولاد‭ ‬در‭ ‬بردسیر‭ ‬کرمان‭ ‬توانست‭ ‬حلقه‭ ‬ای‭ ‬از‭ ‬زنجیره‭ ‬ی‭ ‬ارزش‭ ‬آفرینی‭ ‬فولاد‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬کرمان‭ ‬ایجاد‭ ‬نماید‭. ‬حلقه‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬سالیان‭ ‬سال‭ ‬است‭ ‬از‭ ‬برای‭ ‬نبودش‭ ‬سخن‭ ‬ها‭ ‬گفته‭ ‬و‭ ‬قلم‭ ‬ها‭ ‬نوشته‭ ‬بودند‭ ‬اما‭ ‬تا‭ ‬کنون‭ ‬عملی‭ ‬نشده‭ ‬بود‭. ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬در‭ ‬زمینه‭ ‬ی‭ ‬داشتن‭  ‬ذخیره‭ ‬ی‭ ‬سنگ‭ ‬آهن‭ ‬نه‭ ‬تنها‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬بلکه‭ ‬در‭ ‬جهان‭ ‬حرف‭ ‬بسیار‭ ‬برای‭ ‬گفتن‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬دارد‭ ‬اما‭ ‬متاسفانه‭ ‬خام‭ ‬فروشی‭ ‬های‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬و‭ ‬خروج‭ ‬منابع‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬باعث‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬علی‭ ‬رغم‭ ‬وجود‭ ‬ثروت‭ ‬بسیار‭ ‬غنی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬،‭ ‬همچنان‭ ‬فقیر‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬نیافته‭ ‬باقی‭ ‬بماند‭. ‬

در‭ ‬واقع‭ ‬تا‭ ‬کنون‭ ‬رغبتی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬برای‭ ‬ارزش‭ ‬آفرینی‭ ‬در‭ ‬صنعت‭ ‬وجود‭ ‬نداشته‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬گونه‭ ‬ای‭ ‬که‭ ‬زنجیره‭ ‬ی‭ ‬فولاد‭ ‬استان‭ ‬تنها‭ ‬در‭ ‬سه‭ ‬محصول‭ ‬کنسانتره‭ ‬،‭ ‬گندله‭ ‬و‭ ‬آهن‭ ‬اسفنجی‭ ‬خلاصه‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬مراحل‭ ‬نهایی‭ ‬آن‭ ‬که‭ ‬بیشترین‭ ‬ارزش‭ ‬افزوده‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬می‭ ‬دهد‭ ( ‬یعنی‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬فولاد‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬حتی‭ ‬فولاد‭ ‬خام‭) ‬علی‭ ‬رغم‭ ‬اینکه‭ ‬در‭ ‬طرح‭ ‬جامع‭ ‬فولاد‭ ‬کشور‭ ‬پیش‭ ‬بینی‭ ‬شده‭ ‬بود،‭ ‬شکل‭ ‬نگرفت‭. ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬طرح‭ ‬فولاد‭ ‬کشور‭ ‬،‭ ‬میزان‭ ‬تولید‭ ‬فولاد‭ ‬خام‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬بایستی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1404‭ ‬به‭ ‬رقم‭ ‬9‭.‬2‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬و‭ ‬محصولات‭ ‬فولادی‭ ‬به‭ ‬6‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬برسد‭. ‬اینکه‭ ‬مجموعه‭ ‬میدکو‭ ‬با‭ ‬تولید‭ ‬1‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬شمش‭ ‬فولاد‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬قدم‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬راه‭ ‬گذاشته‭ ‬و‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬ردیف‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬محصولات‭ ‬فولادی‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬است‭ ‬،‭ ‬امری‭ ‬بس‭ ‬مبارک‭ ‬است‭. ‬

تولید‭ ‬محصول‭ ‬فولادی‭ ‬یعنی‭ ‬جلوگیری‭ ‬از‭ ‬خام‭ ‬فروشی‭ ‬،‭ ‬خلق‭ ‬ارزش‭ ‬و‭ ‬ثروت‭ ‬،‭ ‬ایجاد‭ ‬اشتغال‭ ‬پایدار‭ ‬،‭ ‬ایجاد‭ ‬رونق‭ ‬اقتصادی‭ ‬،‭ ‬افزایش‭ ‬صادرات،‭ ‬ارزآوری‭ ‬و‭ ‬مواردی‭ ‬این‭ ‬چنین‭ ‬است‭. ‬

ذکر‭ ‬یک‭ ‬نکته‭ ‬اینجا‭ ‬حائز‭ ‬اهمیت‭ ‬است‭. ‬رتبه‭ ‬ی‭ ‬فضای‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کار‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬همواره‭ ‬روندی‭ ‬سینوسی‭ ‬دارد‭ ‬یعنی‭ ‬بسته‭ ‬به‭ ‬اینکه‭ ‬چه‭ ‬کسی‭ ‬در‭ ‬مسند‭ ‬ریاست‭ ‬استان‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬میزان‭ ‬مدیران‭ ‬میانی‭ ‬دلسوزی‭ ‬وهمراهی‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭ ‬این‭ ‬رتبه‭ ‬پایین‭ ‬و‭ ‬بالا‭ ‬می‭ ‬شود‭ ‬که‭ ‬خود‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬بیانگر‭ ‬عدم‭ ‬سیستماتیک‭ ‬بودن‭ ‬فعالیت‭ ‬های‭ ‬اداری‭ ‬و‭ ‬قائم‭ ‬به‭ ‬شخصی‭ ‬بودن‭ ‬تصمیم‭ ‬گیری‭ ‬ها‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بایستی‭ ‬در‭ ‬جای‭ ‬خود‭ ‬بدان‭ ‬پرداخته‭ ‬شود‭. ‬قاعدتاً‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬چنین‭ ‬فضای‭ ‬کسب‭ ‬و‭ ‬کاری‭ ‬،‭ ‬اخذ‭ ‬مجوز‭ ‬احداث‭ ‬و‭ ‬راه‭ ‬اندازی‭ ‬کارخانه‭ ‬های‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬فولادی‭ ‬کاری‭ ‬بسیار‭ ‬سخت‭ ‬وهزینه‭ ‬بر‭ ‬است‭ . ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬کشورهایی‭ ‬مثل‭ ‬چین‭ ‬،‭ ‬قیمت‭ ‬نیروی‭ ‬انسانی‭ ‬و‭ ‬تبعات‭ ‬جذب‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬زیاد‭ ‬است‭ . ‬اما‭ ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬مقایسه‭ ‬با‭ ‬جهان،‭ ‬قیمت‭ ‬انرژی‭ ‬ارزان‭ ‬است‭. ‬

حال‭ ‬اگر‭ ‬این‭ ‬پازل‭ ‬ها‭ ‬را‭ ‬کنار‭ ‬یکدیگر‭ ‬قرار‭ ‬دهیم‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬جمع‭ ‬بندی‭ ‬خواهیم‭ ‬رسید‭ ‬،‭ ‬صنعتی‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬موفق‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬ضمن‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬بهره‭ ‬وری‭ ‬انرژی‭ ‬و‭ ‬نیروی‭ ‬انسانی‭ (‬در‭ ‬قیمت‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬استاندارد‭ ‬های‭ ‬جهانی‭) ‬بتواند‭ ‬قدرت‭ ‬رقابت‭ ‬در‭ ‬بازارهای‭ ‬جهانی‭ ‬را‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭. ‬امید‭ ‬است‭ ‬حال‭ ‬که‭ ‬شرکت‭ ‬میدکو‭ ‬پا‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬عرصه‭ ‬گذاشته‭ ‬است‭ ‬ملاحظات‭ ‬فوق‭ ‬را‭ ‬مد‭ ‬نظر‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬اگر‭ ‬چنین‭ ‬باشد‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬به‭ ‬قدرت‭ ‬پایداری‭ ‬و‭ ‬ماندگاری‭ ‬این‭ ‬صنعت‭ ‬امید‭ ‬داشت‭. ‬

راه‭ ‬اندازی‭ ‬صنایع‭ ‬پایین‭ ‬دستی‭ ‬به‭ ‬ویژه‭ ‬فولاد‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬حیث‭ ‬مزیت‭ ‬های‭ ‬فراوانی‭ ‬دارد‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬در‭ ‬شکل‭ ‬گیری‭ ‬اقتصاد‭ ‬صنعتی‭ ‬بسیار‭ ‬مفید‭ ‬باشد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نوعی‭ ‬فرهنگ‭ ‬تولید‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬کند‭. ‬خام‭ ‬فروشی‭ ‬و‭ ‬نابود‭ ‬کردن‭ ‬منابع‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬حداقل‭ ‬برساند،‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬رسوب‭ ‬سرمایه‭ ‬ها‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬مالی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬کمک‭ ‬به‭ ‬رشد‭ ‬صادرات‭ ‬غیر‭ ‬نفتی‭ ‬بکند‭. ‬

‭ ‬تا‭ ‬امروز‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬تنها‭ ‬محلی‭ ‬برای‭ ‬ثروت‭ ‬اندوزی‭ ‬جمعی‭ ‬خام‭ ‬فروش‭ ‬بوده‭ ‬است‭.  ‬خام‭ ‬فروشانی‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬امکانات‭ ‬و‭ ‬منابع‭ ‬آن‭ ‬بهره‭ ‬می‭ ‬بردند‭ ‬و‭ ‬عایدی‭ ‬خاصی‭ ‬را‭ ‬نصیب‭ ‬این‭ ‬استان‭ ‬محروم‭ ‬سیاست‭ ‬زده‭ ‬نمی‭ ‬کردند‭ .‬

گرچه‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬سیاست‭ ‬مردان‭ ‬استان‭ ‬به‭ ‬پیمانکاران‭ ‬صنایع‭ ‬بزرگ‭ ‬معدنی‭ ‬فشار‭ ‬آورده‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬منابع‭ ‬مالی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬نگه‭ ‬دارند‭ ‬اما‭ ‬همه‭ ‬می‭ ‬دانستیم‭ ‬این‭ ‬گونه‭ ‬تصمیمات‭ ‬هیچگاه‭ ‬دوام‭ ‬و‭ ‬قوام‭ ‬نخواهد‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬اندک‭ ‬کمکی‭ ‬نخواهد‭ ‬کرد‭. ‬

در‭ ‬آخر‭ ‬باید‭ ‬گفت‭ ‬که‭ ‬نباید‭ ‬در‭ ‬ایجاد‭ ‬صنایع‭ ‬بزرگ‭ ‬تولیدی‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬هر‭ ‬قیمتی‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬کشور‭ ‬پافشاری‭ ‬کرد‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬ایجاد‭ ‬صنایعی‭ ‬که‭ ‬قدرت‭ ‬رقابت‭ ‬نداشته‭ ‬باشند‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬فاقد‭ ‬تکنولوژی‭ ‬های‭ ‬روز‭ ‬باشند‭ ‬محکوم‭ ‬به‭ ‬شکست‭ ‬خواهند‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بین‭ ‬تنها‭ ‬منابع‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬می‭ ‬رود‭ ‬و‭ ‬اتفاق‭ ‬دیگری‭ ‬نمی‭ ‬افتد‭. ‬اما‭ ‬چندین‭ ‬برابر‭ ‬باید‭ ‬در‭ ‬ایجاد‭ ‬صنایع‭ ‬پایین‭ ‬دستی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آنها‭ ‬مزیت‭ ‬رقابتی‭ ‬داریم‭ ‬،‭ ‬تاکید‭ ‬و‭ ‬جدیت‭ ‬داشت‭.  ‬امید‭ ‬است‭ ‬رسانه‭ ‬های‭ ‬استان‭ ‬قدر‭ ‬و‭ ‬منزلت‭ ‬این‭ ‬اقدام‭  ‬‮«‬میدکو‮»‬‭ ‬را‭ ‬بدانند‭ ‬و‭ ‬درک‭ ‬کنند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نشر‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬ی‭ ‬چنین‭ ‬اتفاقاتی‭ ‬همت‭ ‬جمعی‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭. ‬راه‭ ‬اندازی‭ ‬کارخانه‭ ‬تولید‭ ‬شمش‭ ‬فولاد‭ ‬بردسیر‭ ‬حاوی‭ ‬پیغام‭ ‬های‭ ‬بسیاری‭ ‬برای‭ ‬سرمایه‭ ‬گذاران‭ ‬است‭ ‬مبنی‭ ‬بر‭ ‬اینکه‭ ‬استان‭ ‬کرمان‭ ‬قابلیت‭ ‬داشتن‭ ‬حلقه‭ ‬های‭ ‬مفقوده‭ ‬ی‭ ‬صنعت‭ ‬فولاد‭ ‬را‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬به‭ ‬پایگاه‭ ‬بزرگ‭ ‬تولیدی‭ ‬و‭ ‬صادراتی‭ ‬آن‭ ‬تبدیل‭ ‬شود‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬هم‭ ‬منوط‭ ‬به‭ ‬همدلی‭ ‬و‭ ‬پشتکار‭ ‬مسئولین،‭ ‬سرمایه‭ ‬گذاران‭ ‬و‭ ‬مردم‭ ‬است‭. ‬

‭* ‬دبیر‭ ‬شورای‭ ‬سیاستگذاری‮«‬اقتصاد‭ ‬کرمان‮»‬‭ ‬

اخبار مرتبط
نظرات شما