نقشه نابرابری خودرو

یک نماینده مجلس، در یک برنامه تلویزیونی آماری ارائه داد تا نشان دهد توزیع یارانه بنزین به این شکل عادلانه نیست و بسیاری از افراد سهم کمتری از آن می‌برند. مالک شریعتی بر همین اساس گفت سهمیه‌بندی باید به‌جای خودرو، بر مبنای افراد باشد. فارغ از بحث بنزین، آمار شریعتی نکته‌ای قابل‌تامل درباره نابرابری خانوارهای ایرانی در دسترسی به وسیله نقلیه شخصی نشان می‌دهد. حدود ۴۷ درصد خانوارهای ایرانی خودرو ندارند، اما حدود ۳ درصد از خانوارها ۳ خودرو یا بیشتر دارند. شاید این آمار تصویر روشن‌تری از احساس نابرابری در جامعه ایران نشان دهد.
چهره‌ کلی توزیع خودرو در خانوارها
طبق داده‌های ارائه‌شده، ۴۶.۵۸ درصد خانوارها هیچ خودرویی ندارند. در مقابل، ۴۰.۰۸ درصد فقط یک خودرو دارند. یعنی از هر ۱۰۰ خانوار، نزدیک به ۸۷ خانوار یا بی‌خودرو هستند یا تنها یک خودرو دارند. این اکثریت جامعه را می‌سازد.
در سطح بعدی، ۱۰.۶۰ درصد دو خودرو دارند و سهم خانوارهای سه‌خودرویی به ۲.۱۱ درصد می‌رسد.
از اینجا به بعد، نمودار توزیع به‌سرعت باریک می‌شود. فقط ۰.۴۴ درصد خانوارها چهار خودرو دارند، ۰.۱۱ درصد پنج خودرو، ۰.۰۳ درصد شش خودرو، ۰.۰۱ درصد هفت خودرو، ۰.۰۱ درصد هشت خودرو، ۰.۰۰۴ درصد ۹ خودرو و ۰.۰۱ درصد نیز ۱۰ خودرو و بیشتر در اختیار دارند.
سهم خانوارهای دارای چهار خودرو یا بیشتر بسیار محدود است. خانوارهایی که ۴ خودرو تا ۱۰ خودرو و بیشتر دارند، در مجموع فقط حدود ۰.۶۰۰۴ درصد از کل خانوارها را تشکیل می‌دهند. یعنی از هر ۱۰۰۰ خانوار، کمتر از ۶ خانوار در این گروه جای می‌گیرند. اگر در این دسته هستید، جزو اقلیت جامعه محسوب می‌شوید.
فاصله‌ طبقات مالکیت خودرو
با تقسیم خانوارها به سه گروه اصلی، نابرابری روشن‌تر می‌شود. گروه اول خانوارهای بدون خودرو هستند که ۴۶.۵۸ درصد را شامل می‌شوند. گروه دوم خانوارهای دارای یک یا دو خودرو هستند که در مجموع ۵۰.۶۸ درصد سهم دارند. گروه سوم نیز خانوارهای دارای سه خودرو یا بیشترند که فقط ۲.۷۴ درصد را تشکیل می‌دهند.
همین تقسیم‌بندی نشان می‌دهد که مالکیت خودرو در ایران نه‌فقط گسترده، بلکه به‌شدت نامتوازن است. نیمه‌ی بالای توزیع، یعنی خانوارهای سه‌خودرو و بیشتر، در برابر اکثریت بزرگ بی‌خودروها و تک‌خودروها قرار می‌گیرد. چنین الگویی معمولا نشانه‌ تمرکز دارایی در گروه‌های محدودتر است.