عباس جبالبارزی، عضو کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران، درباره وضعیت تولید در شرایط فعلی جامعه توضیح داد: یکی از چالشهایی که به دلیل شرایط اخیر جامعه برای تولیدکنندگان ایجاد شده، بحث قطع اینترنت است. بسیاری از تولیدکنندگان، مراودات کاری خود را در بستر اینترنت انجام میدادند...
در سالهای اخیر، فعالان اقتصادی، بهویژه تولیدکنندگان، با چالشهای متعددی نظیر تحریم، تامین نقدینگی، تامین مواد اولیه، تخصیص ارز و تامین انرژی دستوپنجه نرم کردهاند، اما این مشکلات با آغاز اعتراضات بهدلیل مشکلات معیشتی و وضعیت نابسامان اقتصاد، شدت بیشتری پیدا کرده است. همزمان با قطعی اینترنت در سراسر کشور، فعالیتهایی نظیر آموزش، خدمات، تولید و حتی تجارت خارجی با چالشهای متعددی مواجه شدهاند.
به گفته فعالان اقتصادی بهدلیل عدمدسترسی بنگاههای تولیدی به اینترنت، ارتباطات خارجی تولیدکنندگان، تامین مواد اولیه، خرید، فروش و تعامل با بازار به معضل تبدیل شده است. تولیدکنندگان در این شرایط یا به سراغ روشهای قدیمی رفتهاند یا نتوانستهاند روشی جایگزین برای تعاملات خود پیدا کنند. اکثر عمدهفروشیها و واحدهای توزیع تعطیل شده یا ساعت کاری خود را تغییر دادهاند. همچنین، این شرایط باعث شده که واحدهای تولیدی شیفتهای کاری خود را کاهش دهند.
از طرفی، سازمانهایی نظیر تامین اجتماعی و مالیات و دارایی به مشکلات تولیدکنندگان در این شرایط توجهی ندارند. حذف ارز ترجیحی هم هرچند تصمیم درستی بود، اما در شرایط فعلی به مشکلات تولیدکنندگان دامن زده است. این عمل در وضعیت کنونی بهمثابه جراحی اقتصادی بدون بیهوشی است. بنابراین با توجه به این موارد، این پرسش ایجاد میشود که ادامه مشکلات همراه با قطعی اینترنت چه تاثیری بر فعالیت واحدهای تولیدی میگذارد؟
چالش اصلی واحدهای تولیدی
عباس جبالبارزی، عضو کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران، درباره وضعیت تولید در شرایط فعلی جامعه توضیح داد: یکی از چالشهایی که به دلیل شرایط اخیر جامعه برای تولیدکنندگان ایجاد شده، بحث قطع اینترنت است. بسیاری از تولیدکنندگان، مراودات کاری خود را در بستر اینترنت انجام میدادند. بهعنوان مثال، دریافت پیشفاکتورها، خرید و هماهنگی با شرکای خارجی از طریق ایمیل و شبکههای اجتماعی انجام میشد، اما در حال حاضر، یکسری بنگاهها مجبور به استفاده از روشهایی نظیر فکس شدهاند. از طرفی، فعالان اقتصادی نظیر تولیدکنندگان، صادرکنندگان و واردکنندگان، یا با شرکتهای خارجی همکاری میکنند یا خارج ازکشور هم شرکت دارند که به دلیل شرایط موجود، نمیتوانند با خارج از کشور برای صادرات، واردات یا تامین مواد اولیه ارتباط برقرار کنند. بنابراین، عدمدسترسی بنگاههای اقتصادی به اینترنت بهمعنای قطع جریان حیات آنها است.
او با اشاره به وضعیت شبکه حملونقل در هفتههای اخیر عنوان کرد: طبیعی است که یکسری خدمات درون شهری در تهران بهدلیل بسته شدن راهها با اختلال مواجه شود، اما بهصورت گسترده مشکلی در شبکه حملونقل وجود ندارد، اما نکتهای که وجود دارد این است که اگر کالایی با تاخیر به دست مشتری برسد، بنگاه دچار مشکل نقدینگی میشود. این فعال بخش خصوصی درباره کاهش شیفت کار نیروی انسانی در بنگاههای تولیدی اظهار کرد: هیچ بنگاهی بیدلیل اقدام به کاهش شیفت کاری نیروی انسانی خود نمیکند. معمولا زمانی این اتفاق رخ میدهد که بنگاهها در تامین مواد اولیه با چالش مواجه شده باشند یا میزان سفارشهای آنها کاهش یافته باشد. اگر این شرایط ادامه پیدا کند، تامین مواد اولیه به بحران برای بنگاهها تبدیل میشود و اگر میزان سفارشها هم روند کاهشی داشته باشد، بسیاری از بنگاهها مجبور به کاهش شیفت کاری کارگران خود میشوند. بنابراین، هر عاملی که جریان فعالیت یک جامعه را دچار اختلال کند، اثرات کوتاهمدت و بلندمدتی با خود به همراه دارد.
در کوتاهمدت، ممکن است واحدهای تولیدی در تحویل سفارشهای خود یا تامین مواد اولیه با مشکل مواجه شوند و در بلندمدت هم این احتمال وجود دارد که بنگاهها مجبور به کاهش شیفت کاری یا تعدیل نیروی انسانی خود شوند که تمام این موارد یک امر بدیهی در اقتصاد است. بهعنوان نمونه، تحریم هم بهعنوان یک چالش، بر میزان تجارت کشور تاثیر گذاشته است. طبیعی است که وقتی اتفاقی در درون جامعه رخ میدهد، اثرات آن روی اقتصاد و تولید هم مشاهده شود.
او تاکید کرد که اصلیترین نکته این است که مشکل قطعی اینترنت برطرف شود تا ارتباطات واحدهای تولیدی با شرکای آنها برقرار شود. هرچند بهجز این مشکل، چالشهایی نظیر تامین نقدینگی، محدودیت در جذب نیروی کار ماهر، تخصیص ارز با وجود حذف ارز ترجیحی و احتمال قطعی گاز بهدلیل سرمای هوا هم وجود دارند که میتوانند فعالیت واحدهای تولیدی را تحتتاثیر قرار دهند.
جبالبارزی درباره تصمیم حذف ارز ترجیحی در شرایط فعلی توضیح داد: تصمیم حذف ارز ترجیحی اقدام درستی بود و باید پیشتر این تصمیم توسط دولت گرفته میشد. زیرا ارز ترجیحی برای تامین یکسری کالاهای اساسی و دارو به واردکنندگان داده میشد، اما این کالاها با قیمت مناسب به دست مصرفکننده نهایی نمیرسید. موضوع اصلی این است که باید مابهالتفاوت آن به مردم داده شود و در این راستا شفافسازی از سوی دولت صورت گیرد تا مشخص شود که مبنای پرداخت این مابهالتفاوت به مردم چیست.
به گزارش دنیای اقتصاد،او گفت: اثر حذف ارز ترجیحی بر تولید به این صورت است که ارز تولید هم از تالار دوم تامین میشود. اگر ارز تولیدکنندگان هم از طریق تالار دوم تامین شود، این میتواند به تولید کمک کند، اما اکنون در تولید علاوه بر مشکلات فوق و شرایط جامعه، مشکل تامین ارز هم وجود دارد و طی ماههای اخیر به۸۰درصد تقاضاها برای تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی پاسخ داده نشده است. بهطور مثال، تولیدکننده کالاهای مورد نیاز خود را ثبتسفارش کرده، اما بهدلیل عدمتخصیص ارز نتوانسته کالای مورد نیاز خود را وارد کند و تولیدکنندگان برای تامین مواد اولیه با مشکل مواجه شدهاند. اکنون این شرایط باید مدیریت شود تا بازار با نوسان مواجه نشود.