در یک سال اخیر مجموعه اتفاقاتی مانند جنگ ۱۲ روزه، قطعی مکرر آب و برق، تورم، بالا رفتن نرخ ارز و در نهایت بروز ناآرامیها ثبات بازار گردشگری را دچار اختلال کرده و باعث شده بومگردیها با چالشهای مختلفی دست و پنجه نرم کنند...
اقامتگاههای بومگردی با هدف رونق و توسعه اقتصادی بهویژه در مناطق کمبرخوردار و دارای کمبود در حوزه زیرساختهای توریسم تاسیس شدند. این مجموعهها روی تجربه بومی تاکید دارند و گردشگران با اقامت در آنها با فرهنگ و سنتهای جامعه محلی آشنا میشوند. تا همین چندی پیش این مجموعهها به واسطه هزینه پایینتر از هتلها میتوانستند گزینه خوبی برای اقامت طبقه متوسط باشند. با این حال در یک سال اخیر مجموعه اتفاقاتی مانند جنگ ۱۲ روزه، قطعی مکرر آب و برق، تورم، بالا رفتن نرخ ارز و در نهایت بروز ناآرامیها ثبات بازار گردشگری را دچار اختلال کرده و باعث شده آنها با چالشهای مختلفی دست و پنجه نرم کنند. از آنجا که بومگردیها در زمره کسب و کارهای خرد هستند در نهایت مجموع این بیثباتیها باعث شده بسیاری از آنها به فکر خروج از این بازار باشند.
یاور عبیری، رئیس جامعه اقامتگاههای بومی کشور میگوید: بیثباتیهای مکرر، کسب و کارهای مرتبط با بومگردی را دچار رکود کرده است. او میافزاید: آمارهایی که از همکارانم میگیرم نشان میدهد بسیاری از آنها به فکر خروج از این بازار هستند.
به گفته عبیری از زمان جنگ ۱۲ روزه تا امروز بسیاری از مجموعههای بومگردی نتوانستهاند به وضعیت سابق بازگردند. او با بیان این مطلب میافزاید: پس از جنگ نیز ما با تورم، بالا رفتن نرخ ارز و... مواجه بودیم. در وضعیتی که هزینه خانوارها بالا میرود مردم سفر را از سبد خانوار حذف و آن را از اولویت خارج میکنند. در مقابل درآمد خانواده معطوف به پرداخت هزینههای مرتبط با خوراک میشود.
رئیس جامعه اقامتگاههای بومی کشور ادامه میدهد: اگر این وضعیت ادامه داشته باشد بسیاری از همکاران ما از این صنف خارج میشوند. گردشگری نیاز به شرایط باثبات دارد اما ما مدام با چالش مواجه هستیم. او درباره افزایش قیمتها در هفتههای اخیر و تاثیر آن بر بومگردیها میگوید: نرخنامههای مرتبط با نیمه دوم سال از مهر تا فروردین ثابت است. با این حال در همین دوره زمانی ما با افزایش چند برابری برخی اقلام مانند روغن، تخممرغ و.. مواجهیم. به این ترتیب اگر اقامتگاه با نرخنامه مهر کار کند، متضرر میشود. اگر هم تصمیم به افزایش قیمت بگیرد گردشگر توان پرداخت ندارد. در نتیجه ادامه این روال یعنی خروج بسیاری از بومگردیها از بازار گردشگری.
رئیس جامعه اقامتگاههای بومی کشور پیش از بروز ناآرامی هم به «دنیای اقتصاد» گفته بود که شرایط اقتصادی مردم بهشدت بر سفر تاثیر گذاشته و باعث شده خانوارها بهجای اقامت در مراکز گردشگری، خانه اقوام و آشنایان را به عنوان محل اقامتشان انتخاب کنند. او افزود: این تغییر الگوی سفر، ضربهای سنگین به اقامتگاههای بومگردی و واحدهایی که مدل کسب و کارشان بر پایه سفرهای خانوادگی کمهزینه و تجربهمحور قرار دارد، وارد کرده است.
این فعال حوزه گردشگری افزود: ما با فقدان یک سامانه جامع آماری که بتوان بر اساس آن روندها، کاهش یا افزایش مسافر و شرایط واقعی بازار را تحلیل کرد، مواجهیم. جامعه اقامتگاههای بومی سامانهای ندارد که با اتکا به آن تعداد ورودی،درصد افت و... را سنجید با این حال آمارهایی که به شکل شفاهی به ما میرسد نشان میدهد بحران در این حوزه گسترده است.
ناچار به خروج از بازار هستیم
حسین کشتکارزاده هم بیان میکند: بیثباتیهای مداوم، کسب و کارهای کوچک نظیر بومگردی را که گردش مالی محدودی دارند بهشدت تحتتاثیر قرار میدهد. او میافزاید: در مجموعههایی نظیر اقامتگاه باید تزریق مداوم پول داشته باشیم تا بتوانند هزینه نیروی انسانی خود را تامین کنند. با اختلال در این روند، صاحبان این کسب و کارها نمیتوانند به تعهداتشان نسبت به نیروی انسانی عمل کنند. آنها برای بقا در بازار ناچار میشوند نیروی انسانی غیرماهر را به کار بگیرند که کیفیت خدمات را پایین میآورد. این فعال حوزه بومگردی ادامه میدهد: زمانی که این اختلال طولانیمدت باشد صاحبان بومگردی سود حداقلی خود را هم از دست میدهند و ناچار به خروج از بازار توریسم هستند.
تا پیش از بالا رفتن نرخ ارز و بروز ناآرامیها بومگردیها در همه کشور جز دو استان مازندران و گیلان دچار مشکل شده بودند. هرچند که در این دو استان نیز صاحبان اقامتگاههای بومگردی برای حفظ مشتریانشان، برخی خدمات را حذف کرده بودند. با این حال دو چالش بالا رفتن نرخ ارز و پس از آن ناآرامیها این دو استان را درگیر رکود کرده و مسافران سفرهایشان را لغو کردهاند. کشتکارزاده در این باره میگوید: در ۲۰ روز اخیر مسافرانی که قصد اقامت در اقامتگاه ما را داشتند سفرشان را لغو کردهاند. حتی ما مسافرانی داشتیم که تا آخر بهمن اتاقهای ما را رزرو کرده بودند اما در این وضعیت، با کنسلی این رزروها هم مواجه شدهایم.
به گزارش دنیای اقتصاد،گفتههای این دو فعال حوزه گردشگری نشان میدهد در وضعیت فعلی که نشاندهنده بیثباتیهای مکرر است، اقامتگاههای بومگردی با رکودی جدی مواجه شوند. همین موضوع باعث شده یا درآمدی نداشته باشند یا به شکل حداقلی فعالیت کنند. نتیجه این روند خروج این بخش از بازار گردشگری خواهد بود.