دوئل زمستانی بازارها

در میانه زمستان، بازارهای دارایی در شرایطی پرنوسان و بلاتکلیف قرار دارند. افزایش ریسک‌های سیاسی و اقتصادی باعث شده است سرمایه‌گذاران، رفتاری هیجانی از خود نشان دهند و بخشی از دارایی‌های خود را از بازار سهام به سمت بازارهای پربازده‌تر یا کم‌ریسک‌تر هدایت کنند. کارشناسان معتقدند، تصمیمات سرمایه‌گذاران اکنون بیش از هر زمان دیگری ناشی از ریسک‌های ژئوپلیتیک پیش‌رو است.
بازارهای دارایی در نخستین هفته بهمن‌ماه، غیرقابل پیش‌بینی ظاهر شدند. ارز و طلا در مسیر صعودی قرار گرفتند، اما بورس یکی از ضعیف‌ترین هفته‌های تاریخی خود را پشت سر گذاشت. رشد قیمت دلار متاثر از افزایش انتظارات تورمی و تداوم نااطمینانی‌های سیاسی، عملا تقاضا برای دارایی‌هایی مانند طلا و سکه را تقویت کرد. از سوی دیگر، افزایش قیمت طلای جهانی و تشدید مخاطرات سیاسی، محرک مضاعفی برای رشد این بازارها بود و باعث شد سرمایه‌گذاران به سمت حفظ ارزش دارایی‌های خود حرکت کنند. در مقابل، بازار سهام به دلیل افزایش ریسک‌های سیستماتیک با خروج پول و غلبه فضای هیجانی و احتیاط حداکثری معامله‌گران مواجه شد. این وضعیت نشان می‌دهد رفتار سرمایه‌گذاران بیش از آنکه مبتنی بر تحلیل بنیادی باشد، بر پایه مدیریت ریسک و پیرامون عدم قطعیت‌های حاکم بر وضعیت متغیرهای اثرگذار بر روند بازارها شکل گرفته است. تداوم این واگرایی می‌تواند سیگنالی مبتنی بر اصلاح در بازار سرمایه را مخابره کند. سیگنالی که مسیر ورود پول به دارایی‌های نقدشونده و کم‌ریسک‌تر را هموار‌ خواهد کرد. افزون بر آن صندوق‌های درآمد ثابت با خروج 6همت پول مواجه شدند. اما صندوق‌های طلا میزبان 570میلیارد تومان پول حقیقی در هفته اخیر بودند.
بورس در هفته‌ای که گذشت تحت‌تاثیر افزایش ریسک‌ها، روزهای سختی را تجربه کرد و پنج کانال مهم را از دست داد. فشار فروش در اغلب نمادها ادامه‌دار بود و فضای بی‌اعتمادی بر بازار سایه انداخت. تشدید ریسک‌های سیاسی و اقتصادی باعث شد شاخص کل با افت قابل‌توجهی همراه شود و دومین عملکرد ضعیف‌ هفتگی در تاریخ خود را به ثبت برساند. واقعیت آن است که افزایش تنش‌های سیاسی و تشدید نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک در منطقه، بازار سهام را در یکی از پرنوسان‌ترین هفته‌های اخیر قرار داد. فضای انتظاری منفی و نگرانی از پیامدهای احتمالی تحولات امنیتی، موجب شد فشار فروش در اغلب نمادها افزایش یابد و رفتار معامله‌گران بیش از هر زمان دیگری هیجانی شود. در نتیجه این شرایط، شاخص کل بورس تهران طی نخستین هفته بهمن‌ماه افتی کم‌سابقه را تجربه کرد و بخش قابل‌توجهی از رشد ماه‌های گذشته را از دست داد. همزمان شاخص هموزن نیز که نمایانگر وضعیت کلی سهام کوچک‌تر است، با کاهش قابل‌توجهی همراه شد و نشان داد دامنه ریزش محدود به نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز نبوده است.
بازار سهام متاثر از هیجانات ناشی از تنش‌های منطقه‌ای، هفته ملتهبی را تجربه کرد. به طوری که شاخص کل بورس تهران با افت 10.5درصدی، بیشترین ریزش هفتگی را از هفته منتهی به 29 مرداد 99 تجربه کرد. همچنین نماگر هموزن کاهش 9.45درصدی را به ثبت رساند. این میزان بالاترین افت هفتگی نماگر ثانویه از هفته منتهی به 20اردیبهشت 1402 بوده است. رکوردهای تلخ بازار سرمایه در حالی رقم خورده است که قیمت دلار در بازار آزاد در هفته اول بهمن‌ماه با رشد 12درصدی به سطوح بالایی نزدیک شده است. اسکناس آمریکایی بالاترین افزایش قیمت را طی 48هفته اخیر تجربه کرده است. همچنین صندوق‌های طلا تحت‌تاثیر نوسانات نرخ دلار و افزایش بهای طلای جهانی، به طور متوسط بازدهی 21درصدی را برای سرمایه‌گذاران خود به ارمغان آورده‌اند. طلای 18 عیار نیز هفته هیجانی را سپری و سقف‌های قیمتی جدیدی را ثبت کرد. هر گرم طلای ۱۸ عیار در ابتدای هفته قبل در کانال ۱۶‌میلیون و ۴۸۰ هزار تومان معامله شد، اما از دوشنبه وارد روند صعودی شد. قیمت فلز زرد به ۱۷‌میلیون و ۲۴۴ هزار تومان رسید و سپس کانال‌های ۱۸، ۱۹ ،۲۰ و ۲۱‌میلیونی را هم در هفته مذکور فتح کرد تا بازدهی این بازار به حدود ۲۸ درصد برسد.
شتاب کم‌سابقه قیمت‌ها در بازار طلا و ارز طی هفته اخیر به نوعی از قطب‌نمای انتظارات سرمایه‌گذاران مبدل شده است. رشد بیش از 150 درصدی طلای ۱۸ عیار از ابتدای سال تاکنون تنها بیانگر افزایش ارزش یک کالای فیزیکی نیست؛ بلکه بازتابی از نگرانی‌های عمیق‌تر نسبت به وضعیت اقتصادی و قدرت خرید پول ملی است. در واقع، زمانی که طلا با چنین سرعتی صعود می‌کند، بازارها این پیام را دریافت می‌کنند که سطح نااطمینانی و تورم انتظاری در حال افزایش است. کارشناسان معتقدند؛ این سیگنال به‌طور مستقیم بر رفتار سرمایه‌گذاران در بورس اثر می‌گذارد. در فضایی که ریسک‌های سیاسی و اقتصادی پررنگ می‌شود، سرمایه به سمت دارایی‌هایی می‌رود که نقدشوندگی بالا و وابستگی کمتری به تصمیمات سیاستگذار دارند. به گزارش دنیای اقتصاد،در مقابل، سهام شرکت‌ها که سودآوری‌شان به متغیرهایی مانند نرخ ارز، سیاست‌های قیمتی، ثبات قوانین و چشم‌انداز تولید گره خورده، در اولویت پایین‌تری قرار می‌گیرند. به همین دلیل، جهش نرخ طلا را می‌توان نشانه‌ای از جابه‌جایی تدریجی اعتماد از بازار سرمایه به سمت پناهگاه‌های امن تلقی کرد.