روایت آماری از فرصت سوزی معدنی

نگاهی به بازارهای جهانی و رشد قیمت مواد معدنی از جمله مس، نشان می دهد فرصت طلایی برای رشد اقتصادی کشور به واسطه فعالیت های معدنی وجود دارد اما..
بخش معدن و صنایع معدنیایران با توجه به میزان ذخایر شناسایی شده که در حدود 55 تا 65 میلیارد تن است، از بازیگران اصلی اقتصاد غیرنفتی محسوب می شود که در دو دهه اخیر تلاش بر آن داشته تا سهم خود را در تولید ناخالص داخلی (GDP)، صادرات غیرنفتی و اشتغالزایی افزایش دهد.
اما با این حال بخش معدن به ویژه در حوزه اکتشافات از یک عقب ماندگی تاریخی به ویژه در سال های پس از انقلاب رنج می برد. تمرکز و ورود دولت به موضوعاتی همچون سرمایه گذاری در حلقه فولاد، قیمت گذاری، وضع قوانین و مقررات خلق الساعه باعث شد تا عمق این عقب ماندگی در کنار تلاش های صورت گرفته افزایش پیدا کند.
در یک محیط بین المللی عمده تحولات در نتیجه استفاده از توان همه بازیگران داخلی و خارجی صورت می گیرد.
از سویی دیگر چالش هایی مانند انرژی نیز توسعه در زنجیره هایی مانند فولاد و آلومینیوم را دشوار کرده و منجر به خواب رفتگی سرمایه گذاری های صورت گرفته، شده است. این در حالی است که از 21 درصد سهم صنعت در عرضه گاز طبیعی ، به گفته رییس انجمن فولاد ایران، صنعت فولاد کشور روزانه تنها حدود ۴۰ میلیون متر مکعب گاز مصرف می‌کند که کمتر از پنج درصد از کل شبکه گاز کشور است.
به گفته انجمن فولاد ایران، بحران انرژی باعث شده در چهار سال گذشته، فولادسازان به دلیل قطع گاز و برق با زیان بیش از ۱۴ میلیارد دلاری مواجه شوند.
نگاهی به بازارهای جهانی و رشد قیمت مواد معدنی از جمله مس، نشان می دهد فرصت طلایی برای رشد اقتصادی کشور به واسطه فعالیت های معدنی وجود دارد اما موانع یاد شده و نبود اعتقاد به تجارت آزاد در سیاست های وضع شده اقتصادی، منجر به فرصت سوزی شده است.
در حوزه مس براساس آمار شرکت ملی صنایع مس ایران ، کشور ما با دارا بودن بیش از ۶۶ میلیون تن ذخایر مس در رتبه ششم جهانی، قرار گرفته است. این در حالی است که فلز سرخ مس نیز در بازارهای جهانی به دلیل گسترش کاربردهای آن با اقبال بالایی مواجه شده است که این موضوع می تواند مستقیم ارز آوری و در ادامه جذب سرمایه در این حوزه را تحت تاثیر قرار دهد.
درنتیجه بسترها برای ورود سرمایه گذار به این بخش وجود دارد اما سیاست های اعلام شده توانسته جریان ورود سرمایه را تحت تاثیر قرار دهد و خروجی آن هم تعطیلی معادن، تبدیل شدن معادن به گورستان ماشین آلات معدنی فرسوده، عدم دسترسی به تکنولوژی های جدید و ... است.
حالا با شروع دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا، معدن در اخباری که همچنان از سوی وزارت امور خارجه تایید نشده است، اهمیت خود را نمایان می کند. به گفته حمید قنبری معاون دیپلماسی وزارت امور خارجه ایران منافع مشترک در حوزه‌های نفت و گاز، معدن و حتی خرید هواپیما در متن مذاکرات ایران و آمریکا گنجانده شده است.
آمریکا نیز در یک سال گذشته تصمیمات معدنی اتخاذ کرده است اما عمده این تصمیمات مربوط به عناصر نادر خاکی و عناصر استراتژیک است تا بتواند وابستگی خود به چین را کاهش دهد. اما همچنان چین با در اختیار داشتن حدود 48 درصد از ذخایر عناصر نادر خاکی جهان اولین و تاثیر گذار ترین بازیگر این حوزه محسوب می شود و امریکا به دنبال کاهش این نقش است.
در نتیجه معدن و مواد معدنی در اختیار ایران می تواند یکی از محورهای مذاکرات سیاسی ایران با امریکا باشد. اما همچنان سوالات زیادی وجود دارد که چطور و چگونه می توان مسیر سرمایه گذاری امریکا در بخش معدن ایران را باز کرد؟ قوانین خلق و الساعه و تصمیمات غیرکارشناسی در تمام این سال ها توانسته سرمایه گذاران داخلی را هم نسبت به فعالیت دلسرد کند در نتیجه مسیر سختی در این زمینه پیش رو است که شاید بخشی از آن نیازمند بازنگری در بسیاری از قوانین و مقررات معدنی باشد. به گزارش اقتصادنیوز، درواقع حرکت وزارت صمت به عنوان متولی بخش معدن در کنار وزارت امور خارجه می تواند مسیر ورود سرمایه به این بخش را باز کند اما تحقق این موضوع نیازمند تغییر نگاه در سیاست گذاری ها خواهد بود.