در هفتههای اخیر مجموعهای از تصمیمات درباره ممنوعیت یا تعدیل صادرات برخی کالاها در کشور اتخاذ شده که از محصولات کشاورزی تا پتروشیمی و فولاد را دربر میگیرد...
در هفتههای اخیر صادرات برخی کالاها از محصولات کشاورزی تا پتروشیمی و فولاد محدود شده؛ تصمیمی که با هدف مدیریت بازار داخلی در شرایط جنگی اتخاذ شده است. در هفتههای اخیر مجموعهای از تصمیمات درباره ممنوعیت یا تعدیل صادرات برخی کالاها در کشور اتخاذ شده که از محصولات کشاورزی تا پتروشیمی و فولاد را دربر میگیرد. بررسی این تصمیمات نشان میدهد هدف اصلی آنها مدیریت بازار داخلی در شرایط جنگی، تأمین نیاز مصرفکنندگان و جلوگیری از ایجاد التهاب در بازار بوده است. ضمن اینکه نشان از این دارد که تصمیمگیران سعی میکنند برای مدتی طولانیتر از درگیری آماده باشند. آخرین مورد از این محدودیتها به محصولات فولادی مربوط میشود. ممنوعیت محصولات فولادی در تاریخ ۸اردیبهشت ۱۴۰۵گمرک جمهوری اسلامی ایران دستورالعمل اجرایی ممنوعیت صادرات انواع محصولات فولادی را ابلاغ کرد. بر اساس این ابلاغیه، صادرات اقلامی مانند اسلب، ورق گرم و سرد، ورق قلعاندود، ورق گالوانیزه، ورق رنگی و انواع تسمههای فولادی تا اطلاع ثانوی ممنوع اعلام شد. این تصمیم در ادامه سیاستهای مدیریت بازار داخلی و تأمین نیاز صنایع داخلی اتخاذ شده است. ممنوعیت پتروشیمی پیش از این نیز در ۲۶فروردین ۱۴۰۵ممنوعیت گستردهای در حوزه انرژی اعمال شد. مدیر توسعه صنایع پاییندستی پتروشیمی اعلام کرد صادرات تمامی محصولات پتروشیمی ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است. در متن این ابلاغیه تأکید شده که با توجه به شرایط جنگ و آسیبهای ناشی از حملات دشمن آمریکایی ـ صهیونی و لزوم حمایت از صنایع و مصرفکنندگان داخلی، این تصمیم اتخاذ شده است. همچنین اعلام شد با وجود افزایش قیمت جهانی، قیمت فروش داخلی فرآوردههای نفتی، پالایشی و پتروشیمی بر اساس قیمتهای بینالمللی قبل از ۹اسفند ۱۴۰۴تثبیت شده است. ممنوعیت در حوزه کشاورزی در حوزه محصولات کشاورزی نیز محدودیتهایی اعمال شد. ۳۰فروردین ۱۴۰۵معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در نامهای به سازمان توسعه تجارت و گمرک اعلام کرد صادرات تخممرغ خوراکی تا اطلاع ثانوی ممنوع است. در مقابل، بخشی از این محدودیتها نیز با استثناهایی تعدیل شد. ۱اردیبهشت ۱۴۰۵معاون صنایع عمومی وزیر صنعت، معدن و تجارت در نامهای به رئیس سازمان توسعه تجارت، فهرست استثنائات ممنوعیت صادرات در حوزه صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی را اعلام کرد. در این نامه دلیل این تصمیم، تعیین تکلیف محمولههای صادراتی در شرایط جنگی، درخواست انجمنها و واحدهای تولیدی، تجمع کامیونها و محمولهها در گمرکات، تعهدات صادراتی تولیدکنندگان، بازارپسندی محصولات غذایی و کوتاه بودن مدت ماندگاری برخی کالاها بهویژه لبنیات عنوان شده است. بر همین اساس صادرات برخی کد تعرفهها تا اطلاع ثانوی بلامانع اعلام شد. همچنین ۲اردیبهشت سرپرست معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد ممنوعیت ۵۰روزه صادرات خرما لغو شده است. این محصول پیشتر در فهرست ممنوعیت صادرات محصولات کشاورزی قرار داشت. آغاز این روند به ۱۲اسفند ۱۴۰۴بازمیگردد؛ زمانی که سازمان توسعه تجارت ایران طی مکاتبهای با گمرک اعلام کرد صادرات تخممرغ، سیبزمینی، گوجهفرنگی و خرمای مضافتی ممنوع است. اگرچه این تصمیم در چارچوب اختیارات وزارت جهاد کشاورزی برای تنظیم بازار داخلی عنوان شد، اما همزمانی آن با شرایط جنگی باعث شد برخی تحلیلگران آن را اقدامی پیشگیرانه برای تضمین تأمین مواد غذایی پایه در شرایط بحرانی بدانند. به گزارش زومان در مجموع، مرور این تصمیمات نشان میدهد روند سیاستهای صادراتی در ماههای اخیر از محدودیت کالاهای اساسی غذایی آغاز شده و به حوزههای بزرگ صنعتی مانند پتروشیمی و فولاد نیز رسیده است؛ تصمیماتی که عمدتاً با هدف مدیریت بازار داخلی و واکنش به حملات اتخاذ شدهاند.
