ترکش جنگ فقط آجرها را ویران نمیکند. شصت روز پس از آغاز درگیریها، موج انفجار در یک کارخانه فولاد، حالا قیمت ماشینهای داخلی را تکان داده است...
در روزهایی که بمبافکنهای آمریکایی زیرساختهای اصفهان را هدف میگرفتند، بعضیها در خانههایشان احساس امنیت میکردند. اما جنگ اتفاقی است که اگر از آوار فیزیکی آن جان سالم به در ببرید، ترکشهای نامرئیاش سرانجام به جیبتان اصابت میکند. حالا با گذشت حدود سه هفته از آتشبس موقت، پیامدهای آن حمله به مجتمع فولاد مبارکه، خود را در بازار ملتهب خودرو نشان داده و خرید یک ماشین معمولی را به رویایی دورتر از آن چه که در قبل بود، تبدیل کرده است. نبض بازار در روزهای خاموشی در بیش از ۶۰روزی که از شروع جنگ در نهم اسفند میگذرد، اقتصاد در وضعیتی مبهم دستوپا میزند. اینترنت قطع است، صرافیها کرکرهها را پایین کشیدهاند و معاملهگران در انتظار روزهای «نه جنگ، نه صلح» هستند. در این میان، نرخ دلار که یکی از دماسنجهای اقتصاد تب کرده ایران است، در روز نهم اردیبهشت وارد کانال ۱۸۰هزار تومان شد. این التهاب ارزی، همگام با جست و خیز قیمتها روی پژو ۲۰۷دندهای (TU5) نشست؛ خودرویی که به عقیده برخی معیار قیمتگذاری در بازار است. قیمت این ماشین که ششم اسفند حدود یک میلیارد و ۴۵۰میلیون تومان بود، حالا سه روز است که روی عدد بیسابقه ۲میلیارد تومان جا خوش کرده و افزایشی ۴۰درصدی را نسبت به قبل از جنگ نشان میدهد. ردپای آهن در حسابهای بزرگترین خودروساز دلیل این جهش تاریخی فقط وحشت و هیجان بازار نیست؛ ریشه را باید در کمبود ورقهای آهنی جستوجو کرد. ایرانخودرو، به عنوان مهمترین تولیدکننده خودرو در کشور، سال گذشته ۵۱۰هزار میلیارد تومان (همت) فروش داشت. از این رقم، تقریبا ۳۱۴همت صرف تامین مواد اولیه داخلی شد. نگاهی دقیقتر نشان میدهد که این غول خودروسازی، بیش از ۱۷هزار و ۸۵۳میلیارد تومان تنها برای خرید ورق فولادی هزینه کرده است. بخش عمده این ورقهای حیاتی که در بدنه و شاسی کاربرد دارند، مستقیماً از کورههای فولاد مبارکه بیرون میآمدند. سقوط آزاد در فروش اهمیت این کارخانه زمانی روشن میشود که بدانیم در سه ماه نخست سال گذشته، از مجموع بیش از ۲میلیون و ۲۰۰هزار تن فولاد تولیدی کشور، حدود ۴۵درصد آن سهم فولاد مبارکه بود و درآمدی ۸۰همتی برایش به همراه داشت. اما حالا برخی روایتها از کاهش فروش ۸۰درصدی فولاد مبارکه در فروردین ۱۴۰۵نسبت به سال قبل خبر میدهند. دستور توقف گرانی روی کاغذ با بالا گرفتن بحران، دولت به تکاپو افتاده است. عزتاله زارعی، سخنگوی وزارت صمت، روز گذشته اعلام کرد که در روز دوشنبه هفتم اردیبهشت، ۱۶۰هزار تن ورق فولادی در «بورس کالا» — بازاری متشکل برای خرید و فروش مواد خام — عرضه شده که ۹۰هزار تن از آن به فروش رفته است. او با اطمینان گفت: «با این عرضه، شاهد تعدیل و در ادامه سقوط قیمت فولاد خواهیم بود. تزریق ورق نیاز تولیدکنندگان را رفع میکند و جای نگرانی نیست.» او هشدار داد اگر کسی کمبود ناشی از آسیب دیدن فولاد مبارکه را بهانه گرانفروشی کند، با برخورد قانونی روبهرو میشود. کورس دلار و خودرو در جاده قیمتها زارعی تاکید کرد که سازمان حمایت، با همکاری سازمان تعزیرات، بازار را بیوقفه رصد میکند تا با متخلفان برخورد شود؛ با این حال، در هفتههای اخیر برخی، تخریب زیرساختهای فولاد را بهانهای برای بالا بردن قیمت خودرو کردهاند. به گزارش زومان،واقعیت این است که گرانیهای اخیر، یک مقصر واحد ندارد. از یک سو، کمبود واقعی ورقهای فولادی خطوط تولید را آزار میدهد و از سوی دیگر، رشد بدون توقف نرخ دلار، چشمانداز تورم — افزایش عمومی قیمتها که قدرت خرید را میبلعد — را تیرهتر کرده است. این دو عامل، شانه به شانه هم، قیمت خودرو را در جادهای بدون مقصد، بالا میبرند.
