دو روایت آماری، یک واقعیت

تصویر تازه‌ای از تورم خرداد ۱۴۰۵ توسط بانک مرکزی منتشر شد. این نهاد پولی تورم نقطه به نقطه کل کشور را ۸۳.۱ درصد اعلام کرد. بر اساس آمارهای تورم خرداد، افزایش قیمت لوازم خانگی و مبلمان در نسبت به اردیبهشت ماه ۱۰ درصد بوده که بالاتر از تورم سایر کالاها و خدمات قرار گرفته است.
مقایسه تورم خرداد بانک مرکزی و مرکز آمار نشان می‌دهد فاصله میان نرخ تورم اعلام توسط این دو نهاد حدود ۵.۵ واحد درصد است؛ به طوریکه از تیر ماه ۱۴۰۴ تا کنون داده‌های مرکز آمار ایران، تورم نقطه به نقطه را بیشتر از بانک مرکزی ارزیابی کرده است.
تصویر تورم خرداد از لنز بانک مرکزی
بانک مرکزی تورم ماهانه خرداد ماه ۱۴۰۵ را نسبت به اردیبهشت ماه کمتر ارزیابی کرده است. طبق آمارهای این نهاد پولی، تورم ماهانه از ۸.۵ درصد در اردیبهشت به ۷.۴ درصد در خرداد کاهش یافته است. البته که این کاهش در تورم به معنای کاهش در سطح عمومی قیمت‌ها نیست. این آمار صرفا نشان می‌دهد شتاب افزایش قیمت‌ها در خرداد ماه نسبت به اردیبهشت کاهش پیدا کرده است.
همچنین این آمار نشان می‌دهد قیمت کالاها و خدمات در خرداد امسال نسبت به خرداد سال گذشته ۸۳.۱ درصد افزایش پیدا کرده است. رقمی که نسبت به اردیبهشت ماه حدود ۵.۹ واحد درصد افزایش یافته است.
آمارهای تورم سالانه نیز روندی مشابه تورم نقطه به نقطه را طی کرده است. تورم سالانه خرداد ماه معادل ۵۷.۷ درصد بوده که نسبت به اردیبهشت افزایش یافته است. به عبارتی می‌توان گفت قیمت کالاها و خدمات در ۱۲ ماه منتهی به خرداد امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۵۷.۷ درصد افزایش پیدا کرده است.
تصویر تورم اعلامی توسط بانک مرکزی روندی صعودی و پرحرارت را در قیمت‌ها نشان می‌دهد به طوریکه از فروردین ۱۴۰۴ تا کنون نرخ تورم نقطه به نقطه ۴۱.۷ واحد درصد بالا رفته است. این تصویر در داده‌های اخیر مرکز آمار ایران نیز قابل مشاهده است و از مقایسه آمارهای این دو نهاد می‌توان نتیجه یکسانی از روند تورم در ایران داشت.
افزایش تورم از دو قاب آماری مختلف
چندی پیش مرکز آمار ایران نیز آمارهای تورم خرداد ۱۴۰۵ را منتشر کرد که در این ماه تورم نقطه به نقطه حدود ۸۸.۶ درصد بود. رقمی که حدود ۵.۵ واحد درصد از نرخ اعلامی بانک مرکزی بالاتر است. البته در یک سال گذشته یعنی از ابتدای تیر سال ۱۴۰۴ تا خرداد ماه امسال همواره تورم مرکز آمار ایران بیشتر از بانک مرکزی بوده است. به طوریکه آمار اعلامی توسط مرکز آمار حدودا یک ماه از بانک مرکزی جلوتر افتاده است و می‌توان مشاهده کرد آمار بانک مرکزی پس از یک ماه به رقم تقریبی مرکز آمار در ماه قبل می‌ٰرسد. البته از این مشاهده نمی‌توان نتیجه‌ای مبنی بر علیت یا ارتباطی خاص بین آمارها داشت چرا که این اختلاف عموما به دلیل اختلاف در سبد مورد محاسبه این دو نهاد آماری است.
یکی دیگر از آمارهایی که می‌تواند به نگاهی شفاف‌تر از تورم خرداد ماه کمک کند مقایسه تورم ماهانه اعلامی این دو نهاد برای اقلام مصرفی خانوار است.
طبق این آمارها، بیشترین تورم ماهانه اعلامی مرکز آمار مربوط به هتل و رستوران بوده با ۹.۸ درصد و کمترین آن به آموزش اختصاص یافته با ۱.۶ درصد.
نظر بانک مرکزی در مورد تورم اقلام، تفاوت‌هایی با مرکز آمار دارد. مثلا از نگاه بانک مرکزی بیشترین میزان تورم ماهانه خرداد در گروه مبلمان و لوازم خانگی رخ داده با حدود ۱۰ درصد و کمترین تورم ماهانه خرداد نیز در گروه آموزش با ۰.۸ درصد بوده است.
بیشترین اختلاف نظر میان بانک مرکزی و مرکز آمار در گروه «هتل و رستوران» و «کالاها و خدمات متفرقه» بوده است. در بخش هتل و رستوران، مرکز آمار ایران حدود ۳ واحد درصد تورم بیشتری را نسبت به بانک مرکزی اعلام کرده و در بخش کالاها و خدمات متفرقه، بانک مرکزی حدود ۶.۷ واحد درصد تورم بیشتری را نسبت به مرکز آمار ایران اعلام کرده است.
به گزارش اکو ایران،اما به طور کلی می‌توان گفت تورم در بخش آموزش چندان معنی دار نبوده است. همچنین گروه‌های «مبلمان و لوازم خانگی»، «بهداشت و درمان» و «تفریح و فرهنگ» تورم بالایی را توسط هر دو نهاد آماری به ثبت رساندند که حاکی از اتفاق نظر نهادهای آماری کشور بر فشار قطعی افزایش قیمت‌ها بر این سه گروه است.